Kế hoạch đặt ra mục tiêu tổng quát là nâng cao năng lực quản lý, giám sát, xét nghiệm và cảnh báo sớm dịch bệnh. Điểm nhấn quan trọng là việc từng bước xây dựng hệ thống phòng, chống dịch bệnh động vật hiện đại, đồng bộ và hiệu quả, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Điều này cho thấy sự thích ứng linh hoạt của ngành thú y với các thay đổi trong hệ thống quản lý hành chính nhà nước.

    Về mặt con số, Kế hoạch xác lập những chỉ tiêu cụ thể, đầy thách thức nhưng mang tính thực tế cao cho giai đoạn 2026 - 2030:

    Giảm thiểu dịch bệnh: Phấn đấu giảm tối thiểu 30% số ổ dịch CGC, LMLM và DTLCP so với trung bình giai đoạn trước đó.

    Độ bao phủ vắc-xin: Đảm bảo trên 70% tổng đàn gia súc, gia cầm thuộc diện tiêm phòng bắt buộc phải được tiêm vắc-xin phòng bệnh.

    Vùng an toàn dịch bệnh (ATDB): Xây dựng và duy trì tối thiểu 1.000 cơ sở, vùng ATDB đối với CGC và LMLM; 800 cơ sở, vùng đối với DTLCP theo tiêu chuẩn Việt Nam và hướng tới tiêu chuẩn của Tổ chức Thú y thế giới (WOAH) để phục vụ xuất khẩu.

 Những nhóm giải pháp trọng tâm: Từ "phòng thủ" đến "chủ động"

    Để đạt được các mục tiêu trên, Kế hoạch đề ra một hệ thống giải pháp toàn diện, trong đó chăn nuôi an toàn sinh học và giám sát chủ động được coi là những "mắt xích" then chốt.

    Chăn nuôi an toàn sinh học và kiểm soát dịch bệnh: Kế hoạch ưu tiên lồng ghép các chính sách hỗ trợ để nâng cao hiệu quả chăn nuôi theo tiêu chuẩn an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh và xử lý chất thải môi trường. Đối với các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, việc kê khai hoạt động chăn nuôi và thực hiện các biện pháp vệ sinh, khử trùng, quản lý con giống, thức ăn là bắt buộc để ngăn chặn mầm bệnh xâm nhập. Đối với các trang trại lớn, yêu cầu về kiểm soát người, phương tiện và động vật trung gian truyền bệnh được đặt lên hàng đầu.

    Vắc-xin – "Lá chắn" bảo vệ đàn vật nuôi: Việc tiêm phòng được tổ chức dựa trên đánh giá nguy cơ và đặc điểm dịch tễ từng vùng. Đặc biệt, Kế hoạch nhấn mạnh việc tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và sử dụng vắc-xin DTLCP cho các đối tượng lợn khác nhau, đảm bảo phù hợp với các chủng virus lưu hành tại thực địa.

    Giám sát và cảnh báo sớm: Đây là khâu đột phá để chuyển từ trạng thái "chống dịch" sang "phòng dịch". Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì giám sát chủ động mầm bệnh trên phạm vi toàn quốc, bao gồm cả động vật nhập khẩu và tại các khu vực nguy cơ cao như biên giới, chợ đầu mối. Việc ứng dụng công nghệ hiện đại như giải trình tự gen để xác định biến chủng virus và khả năng gây bệnh là yêu cầu bắt buộc để phục vụ phân tích nguy cơ và điều hành.

    Kiểm soát lưu thông và xây dựng hạ tầng xuất khẩu

    Kiểm soát vận chuyển và giết mổ là giải pháp nhằm ngăn chặn dịch bệnh lây lan diện rộng. Kế hoạch yêu cầu kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển động vật qua biên giới, xử lý nghiêm các trường hợp nhập lậu, không rõ nguồn gốc. Đồng thời, mạng lưới cơ sở giết mổ tập trung sẽ được rà soát và củng cố, đảm bảo các điều kiện vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm.

    Việc xây dựng các vùng ATDB không chỉ dừng lại ở mục tiêu phòng bệnh mà còn là "tấm vé" để sản phẩm chăn nuôi Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế. Chính phủ khuyến khích các doanh nghiệp, hiệp hội tham gia xây dựng chuỗi sản xuất an toàn dịch bệnh, liên kết giá trị từ con giống đến bàn ăn.

 Ứng dụng khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế

    Kế hoạch thúc đẩy nghiên cứu đặc tính sinh học, di truyền và khả năng kháng nguyên của virus để hoàn thiện các giải pháp phòng, chống dịch phù hợp với điều kiện Việt Nam. Việc chuyển giao công nghệ tiên tiến trong chẩn đoán, xét nghiệm và sản xuất vaccine được đặc biệt quan tâm.

    Trên bình diện quốc tế, Việt Nam cam kết thực hiện đầy đủ nghĩa vụ báo cáo, chia sẻ thông tin theo quy định của WOAH và FAO. Việc tranh thủ hỗ trợ kỹ thuật, tài chính từ các tổ chức quốc tế và hợp tác với các nước láng giềng trong kiểm soát dịch bệnh qua biên giới là ưu tiên hàng đầu để thiết lập hàng rào ngăn chặn mầm bệnh từ xa.

 Hệ thống chính trị vào cuộc: Trách nhiệm và sự phối hợp

    Sự thành công của Kế hoạch phụ thuộc vào sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, từ trung ương đến địa phương.

    Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đóng vai trò là cơ quan đầu mối, điều phối toàn bộ các hoạt động chuyên môn, hướng dẫn kỹ thuật và đánh giá kết quả thực hiện.

    Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước đảm bảo nguồn lực tài chính, chính sách tín dụng hỗ trợ người chăn nuôi khôi phục sản xuất sau dịch bệnh.

    Bộ Y tế phối hợp chặt chẽ trong mô hình "Một sức khỏe" (One Health) để phòng ngừa các bệnh lây truyền từ động vật sang người, đặc biệt là Cúm gia cầm.

    Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia có trách nhiệm then chốt trong việc ngăn chặn vận chuyển, buôn bán động vật lậu qua biên giới và nội địa.

    Ủy ban nhân dân các cấp chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả thực hiện Kế hoạch trên địa bàn, từ việc bố trí kinh phí đến chỉ đạo trực tiếp công tác dập dịch tại cơ sở.

    Đặc biệt, Kế hoạch nhấn mạnh vai trò của người chăn nuôi và các doanh nghiệp. Họ không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể có trách nhiệm thực hiện các quy định về an toàn sinh học, khai báo dịch bệnh và không giấu dịch

    Kế hoạch quốc gia phòng, chống dịch bệnh động vật giai đoạn 2026 – 2030 là một lộ trình bài bản, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một ngành chăn nuôi bền vững. Bằng cách kết hợp giữa các biện pháp kỹ thuật tiên tiến, quản lý hành chính chặt chẽ và sự đồng thuận của cộng đồng, chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả các dịch bệnh nguy hiểm, bảo vệ sinh kế của người nông dân và khẳng định vị thế của nông sản Việt trên bản đồ thế giới. Việc thực hiện nghiêm túc Quyết định 779/QĐ-TTg chính là chìa khóa để mở ra một giai đoạn phát triển mới cho ngành nông nghiệp nước nhà.

BBT - nguồn khuyennongvn.gov.vn