Những vẫn đề cần lưu ý khi sử dụng thức ăn chăn nuôi
- Chủ nhật - 15/12/2019 19:58
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Trong chăn nuôi, thức ăn đóng một vai trò rất quan trọng để tạo nên chất lượng và giá thành sản phẩm. Nếu có nguồn thức ăn tốt, giá cả hợp lý; phương pháp sử dụng phù hợp cho từng giai đoạn sinh trưởng, phát triển và hướng sản xuất của vật nuôi sẽ góp phần làm tăng năng suất và hiệu quả kinh tế mang lại.
Để có được nguồn thức ăn và dinh dưỡng tốt phục vụ cho việc tổ chức chăn nuôi, ngoài việc dựa trên những kinh nghiệm thực tiễn người chăn nuôi cần quan tâm lưu ý một số vấn đề sau đây:
- Đối với thức ăn hỗn hợp công nghiệp: Khi mua thức ăn hỗn hợp do các Nhà máy, Công ty sản xuất cần lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có đầy đủ thông tin về sản phẩm như: Tên sản phẩm, Tên, địa chỉ và số điện thoại của cơ sở sản xuất, Ngày sản xuất, Hạn sử dụng, Xuất xứ hàng hoá (hàng nhập khẩu), Thành phần nguyên liệu, Thành phần dinh dưỡng, Số hiệu lô hàng, ngày sản xuất, hạn sử dụng phải rõ ràng, Hướng dẫn sử dụng, hướng dẫn bảo quản, Những cảnh báo (nếu có), Có đăng ký đảm bảo chất lượng ghi trên nhãn mác. Chọn những sản phẩm có thương hiệu, chất lượng tốt; dinh dưỡng cao và cân đối các thành phần. Không mua thức ăn hoặc nguyên liệu đã bị nhiễm nấm mốc; thức ăn có trộn các chất cấm (chất tạo nạc, kích thích tăng trọng).
- Đối với thức ăn tự phối trộn: Nguyên liệu thức ăn đem phối trộn phải đảm bảo chất lượng: Không bị ẩm mốc, sâu mọt, không bị hấp hơi, có mùi lạ và không bị vón cục. Một số nguyên liệu cần được sơ chế trước để dễ tiêu hóa như: đậu tương phải rang chín, vỏ sò, vỏ hến phải nung nóng trước khi nghiền. Các nguyên liệu thức ăn trước khi phối trộn phải được nghiền nhỏ. Nên tận dụng các loại nguyên liệu sẵn có tại địa phương để giảm giá thành. Khi phối trộn cần tuân thủ theo công thức đã khuyến cáo cho gia súc, gia cầm theo từng giai đoạn sinh trưởng, sử dụng càng nhiều loại thức ăn càng tốt. Cần căn cứ vào số lượng vật nuôi và mức ăn của chúng để tính toán lượng thức ăn cần phối trộn, không phối trộn khối lượng thức ăn quá lớn sẽ giảm chất lượng do bảo quản lâu. Trong trường hợp phải trộn thuốc vào thức ăn, trước khi trộn cần kiểm tra đúng chủng loại thuốc, các thông tin về sản phẩm (ngày sản xuất, hạn sử dụng, liều lượng, thời gian ngừng thuốc…) và sử dụng theo hướng dẫn của Nhà sản xuất. Bao, thùng chứa thức ăn phối trộn phải giặt, rửa sạch, phơi khô nếu dùng lại bao cũ. Thức ăn khi trộn xong cần phải được đóng bao và dán nhãn cẩn thận cho từng loại vật nuôi và xếp sắp riêng từng loại.
- Bảo quản: Thức ăn phải được bảo quản nơi khô ráo, cần có các giá kê thức ăn và nguyên liệu cách mặt đất ít nhất 20cm, không được đặt trực tiếp bao thức ăn xuống nền nhà. Kho chứa thức ăn phải được vệ sinh sạch sẽ, phòng tránh chuột phá hỏng bao bì, dễ gây ẩm mốc và hỏng thức ăn. Thức ăn tự phối trộn nên sử dụng hết trong vòng 7 ngày. Thức ăn hỗn hợp công nghiệp sử dụng theo khuyến cáo trên bao bì sản phẩm, không để thức ăn quá hạn sử dụng. Không được bảo quản thức ăn cùng nơi: để các loại hóa chất độc hại (dầu máy, phân bón, thuốc trừ sâu, thuốc sát trùng v.v…), để dụng cụ chăn nuôi, phơi quần áo, không để thức ăn ngay trong chuồng nuôi. Định kỳ vệ sinh hốt thức ăn, nguyên liệu rơi vãi trong kho, bởi chúng là nguồn phát triển của độc tố nấm mốc, gây ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi.
- Phân phối thức ăn tại chuồng: Thức ăn tinh tự phối trộn cũng như thức ăn hỗn hợp công nghiệp khi cho vật nuôi ăn cần tuân thủ theo một số nguyên tắc sau: Trước khi sử dụng phải kiểm tra chất lượng thức ăn bằng cảm quan về màu sắc, mùi vị và nấm mốc. Vật nuôi nào thì sử dụng thức ăn của chính vật nuôi đó, không nên sử dụng một loại thức ăn để cung cấp cho nhiều loại vật nuôi. Cần sử dụng thức ăn đúng theo từng giai đoạn sinh trưởng, phát triển và hướng sản xuất của con vật. Lượng thức ăn cung cấp cho một con vật trong một ngày phải dựa trên nhu cầu và mục đích chăn nuôi để đảm bảo tiết kiệm và tăng hiệu quả sử dụng. Khi cần thay đổi thức ăn, nên chuyển dần dần trong vài ngày. Không nên chuyển đổi một cách đột ngột sẽ có thể làm vật nuôi kém ăn và gây rối loạn tiêu hóa. Khi cho gia súc, gia cầm ăn, cần đảm bảo thức ăn được sử dụng đồng đều cho vật nuôi, tránh hiện tượng vật nuôi ăn không đồng đều, dẫn đến còi cọc, chậm lớn, chú ý hạn chế thức ăn rơi ra ngoài. Số lần cho ăn phù hợp với độ tuổi của đối tượng nuôi. Khi vật nuôi còn nhỏ, có thể cho ăn nhiều bữa ăn nhỏ, khi lớn hơn tùy theo độ tuổi, có thể cho ăn các bữa chính, kèm theo thức ăn bổ sung phối trộn vào bữa ăn.
- Ghi chép và lưu trữ hồ sơ: Trong quá trình chăn nuôi cần ghi chép đầy đủ và chính xác các thông tin liên quan đến việc sử dụng thức ăn như: Mua nguyên liệu, thức ăn công nghiệp; thức ăn tự phối trộn; quá trình cung cấp cho vật nuôi ăn tại chuồng theo khẩu phần hàng ngày; việc bổ sung thuốc vào trong thức ăn để phòng và chữa bệnh…vào sổ theo dõi sẽ giúp cho việc kiểm soát và quản lý nguồn thức ăn một cách tốt hơn.
Có thể nói trong chăn nuôi ngoài việc có con giống tốt, chuồng trại đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, người chăn nuôi cần quan tâm lựa chọn nguồn thức ăn có chất lượng tốt và có phương pháp sử dụng hợp lý. Đồng thời kiểm soát tốt nguồn thức ăn này trong quá trình mua, vận chuyển, bảo quản và cung cấp cho vật nuôi sẽ giúp cho chúng sinh trưởng và phát triển tốt. Từ đó tạo ra được các sản phẩm chăn nuôi an toàn, chất lượng, có tính cạnh tranh cũng chính là tăng thêm cơ hội thành công cho người chăn nuôi./.
Mô hình nuôi gà thịt tại hộ anh Bùi Quang Huỳnh xã Thạch Sơn Anh Sơn
Nguyễn Văn Thắng - Trung tâm KNNA
- Đối với thức ăn hỗn hợp công nghiệp: Khi mua thức ăn hỗn hợp do các Nhà máy, Công ty sản xuất cần lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có đầy đủ thông tin về sản phẩm như: Tên sản phẩm, Tên, địa chỉ và số điện thoại của cơ sở sản xuất, Ngày sản xuất, Hạn sử dụng, Xuất xứ hàng hoá (hàng nhập khẩu), Thành phần nguyên liệu, Thành phần dinh dưỡng, Số hiệu lô hàng, ngày sản xuất, hạn sử dụng phải rõ ràng, Hướng dẫn sử dụng, hướng dẫn bảo quản, Những cảnh báo (nếu có), Có đăng ký đảm bảo chất lượng ghi trên nhãn mác. Chọn những sản phẩm có thương hiệu, chất lượng tốt; dinh dưỡng cao và cân đối các thành phần. Không mua thức ăn hoặc nguyên liệu đã bị nhiễm nấm mốc; thức ăn có trộn các chất cấm (chất tạo nạc, kích thích tăng trọng).
- Đối với thức ăn tự phối trộn: Nguyên liệu thức ăn đem phối trộn phải đảm bảo chất lượng: Không bị ẩm mốc, sâu mọt, không bị hấp hơi, có mùi lạ và không bị vón cục. Một số nguyên liệu cần được sơ chế trước để dễ tiêu hóa như: đậu tương phải rang chín, vỏ sò, vỏ hến phải nung nóng trước khi nghiền. Các nguyên liệu thức ăn trước khi phối trộn phải được nghiền nhỏ. Nên tận dụng các loại nguyên liệu sẵn có tại địa phương để giảm giá thành. Khi phối trộn cần tuân thủ theo công thức đã khuyến cáo cho gia súc, gia cầm theo từng giai đoạn sinh trưởng, sử dụng càng nhiều loại thức ăn càng tốt. Cần căn cứ vào số lượng vật nuôi và mức ăn của chúng để tính toán lượng thức ăn cần phối trộn, không phối trộn khối lượng thức ăn quá lớn sẽ giảm chất lượng do bảo quản lâu. Trong trường hợp phải trộn thuốc vào thức ăn, trước khi trộn cần kiểm tra đúng chủng loại thuốc, các thông tin về sản phẩm (ngày sản xuất, hạn sử dụng, liều lượng, thời gian ngừng thuốc…) và sử dụng theo hướng dẫn của Nhà sản xuất. Bao, thùng chứa thức ăn phối trộn phải giặt, rửa sạch, phơi khô nếu dùng lại bao cũ. Thức ăn khi trộn xong cần phải được đóng bao và dán nhãn cẩn thận cho từng loại vật nuôi và xếp sắp riêng từng loại.
- Bảo quản: Thức ăn phải được bảo quản nơi khô ráo, cần có các giá kê thức ăn và nguyên liệu cách mặt đất ít nhất 20cm, không được đặt trực tiếp bao thức ăn xuống nền nhà. Kho chứa thức ăn phải được vệ sinh sạch sẽ, phòng tránh chuột phá hỏng bao bì, dễ gây ẩm mốc và hỏng thức ăn. Thức ăn tự phối trộn nên sử dụng hết trong vòng 7 ngày. Thức ăn hỗn hợp công nghiệp sử dụng theo khuyến cáo trên bao bì sản phẩm, không để thức ăn quá hạn sử dụng. Không được bảo quản thức ăn cùng nơi: để các loại hóa chất độc hại (dầu máy, phân bón, thuốc trừ sâu, thuốc sát trùng v.v…), để dụng cụ chăn nuôi, phơi quần áo, không để thức ăn ngay trong chuồng nuôi. Định kỳ vệ sinh hốt thức ăn, nguyên liệu rơi vãi trong kho, bởi chúng là nguồn phát triển của độc tố nấm mốc, gây ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi.
- Phân phối thức ăn tại chuồng: Thức ăn tinh tự phối trộn cũng như thức ăn hỗn hợp công nghiệp khi cho vật nuôi ăn cần tuân thủ theo một số nguyên tắc sau: Trước khi sử dụng phải kiểm tra chất lượng thức ăn bằng cảm quan về màu sắc, mùi vị và nấm mốc. Vật nuôi nào thì sử dụng thức ăn của chính vật nuôi đó, không nên sử dụng một loại thức ăn để cung cấp cho nhiều loại vật nuôi. Cần sử dụng thức ăn đúng theo từng giai đoạn sinh trưởng, phát triển và hướng sản xuất của con vật. Lượng thức ăn cung cấp cho một con vật trong một ngày phải dựa trên nhu cầu và mục đích chăn nuôi để đảm bảo tiết kiệm và tăng hiệu quả sử dụng. Khi cần thay đổi thức ăn, nên chuyển dần dần trong vài ngày. Không nên chuyển đổi một cách đột ngột sẽ có thể làm vật nuôi kém ăn và gây rối loạn tiêu hóa. Khi cho gia súc, gia cầm ăn, cần đảm bảo thức ăn được sử dụng đồng đều cho vật nuôi, tránh hiện tượng vật nuôi ăn không đồng đều, dẫn đến còi cọc, chậm lớn, chú ý hạn chế thức ăn rơi ra ngoài. Số lần cho ăn phù hợp với độ tuổi của đối tượng nuôi. Khi vật nuôi còn nhỏ, có thể cho ăn nhiều bữa ăn nhỏ, khi lớn hơn tùy theo độ tuổi, có thể cho ăn các bữa chính, kèm theo thức ăn bổ sung phối trộn vào bữa ăn.
- Ghi chép và lưu trữ hồ sơ: Trong quá trình chăn nuôi cần ghi chép đầy đủ và chính xác các thông tin liên quan đến việc sử dụng thức ăn như: Mua nguyên liệu, thức ăn công nghiệp; thức ăn tự phối trộn; quá trình cung cấp cho vật nuôi ăn tại chuồng theo khẩu phần hàng ngày; việc bổ sung thuốc vào trong thức ăn để phòng và chữa bệnh…vào sổ theo dõi sẽ giúp cho việc kiểm soát và quản lý nguồn thức ăn một cách tốt hơn.
Có thể nói trong chăn nuôi ngoài việc có con giống tốt, chuồng trại đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, người chăn nuôi cần quan tâm lựa chọn nguồn thức ăn có chất lượng tốt và có phương pháp sử dụng hợp lý. Đồng thời kiểm soát tốt nguồn thức ăn này trong quá trình mua, vận chuyển, bảo quản và cung cấp cho vật nuôi sẽ giúp cho chúng sinh trưởng và phát triển tốt. Từ đó tạo ra được các sản phẩm chăn nuôi an toàn, chất lượng, có tính cạnh tranh cũng chính là tăng thêm cơ hội thành công cho người chăn nuôi./.
Nguyễn Văn Thắng - Trung tâm KNNA