Hiệu quả bước đầu từ mô hình nuôi cá mú trân châu trong ao đất
- Thứ ba - 06/01/2026 20:37
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Cá Mú hiện đang có rất nhiều loại như: Mú đỏ, mú đen, mú nghệ, mú cọp, cá mú Trân Châu… Cá Mú Trân Châu sống tập trung ở vùng nước mặn. Đây là loài cá được sinh ra bởi sự kết hợp giữa cá mú cọp cái và cá mú nghệ đực nên thường được gọi với cái tên khác là: cá mú lai, cá song lai là loài được coi là đặc sản của miền biển bạc.
Bởi đây là loài cá có từng thớ thịt trắng dai mềm, hương vị rất thơm ngon đặc trưng, bổ dưỡng thịt cá Mú giàu khoáng chất như vitamin, calcium, photpho, sắt,… có tác dụng giải nhiệt, bổ sung ích khí, ngừa cholesterol trong máu và đặc biệt tốt cho da. Với mục tiêu đa dạng hóa, thay thế đối tượng nuôi cho những vùng nuôi tôm kém hiệu quả, thường xuyên xảy ra dịch bệnh. Đồng thời sử dụng thức ăn công nghiệp thay thế thức ăn tươi sống từng bước phục hồi và bảo vệ nguồn lợi tự nhiên, tránh tình trạng khai thác cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên. góp phần chủ động nguồn thức ăn và hạn chế ô nhiễm môi trường.
Năm 2025 Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nghệ An đã xây dựng thành công mô hình "Nuôi cá mú trân châu trong ao đất” tại xã Quỳnh Lộc, thị xã Hoàng Mai(cũ) nay là phường Tân Mai, tỉnh Nghệ An. Nhằm đánh giá hiệu quả kinh tế của việc chuyển đổi những đối tượng nuôi kém hiệu quả sang các đối tượng nuôi đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn, góp phần tìm ra đối tượng thủy sản nuôi phù hợp, hợp lý với điều kiện vùng nuôi để nâng cao hiệu quả kinh tế, tăng thu nhập cho người dân nuôi thủy sản đồng thời chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật nuôi các đối tượng mới đến cho bà con nông dân để làm cơ sở mở rộng nuôi các loại thủy sản có giá trị kinh tế cao phát triển bền vững, tạo niềm tin cho người nông dân áp dụng vào sản xuất thực tế tại địa phương.
Để chuẩn bị tốt cho công tác xây dựng mô hình đạt hiệu quả Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nghệ An phối hợp chặt chẽ với UBND các phường, xã tổ chức chức họp dân công khai, dân chủ để lựa chọn địa điểm, chọn hộ đảm bảo tiêu chí khi tham gia xây dựng mô hình: chủ hộ phải là người làm chủ diện tích sản xuất; Là các hộ có năng lực, có điều kiện đối ứng, có đầy đủ phương tiện, cơ sở vật chất đối ứng để sản xuất có hiệu quả và có nguyện vọng, cam kết thực hiện theo yêu cầu kỹ thuật trước khi triển khai mô hình. Sau khi họp dân Trung tâm Khuyến nông Nghệ An đã thống nhất chọn hộ Ông Nguyễn Văn Tự để triển khai. Tham gia mô hình hộ dân được hô trợ 50% con giống, 50% thức ăn, thuốc hóa chất. Con giống đưa vào xây dựng mô hình là giống cá mú lai có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng được ương nuôi tại cơ sở có đủ điều kiện sản xuất. Thức ăn cho cá mú lai là thức ăn công nghiệp có độ đạm 45% không bị ẩm mốc, vón cục, đảm bảo hạn sử dụng.
Trong quá trình thực hiện gặp không ít những khó khăn như: Thời gian đầu mới triển khai mô hình, thời tiết có nhiều thay đổi thất thường, là thời điểm giao mùa nên ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cá. Mặc dù vậy với sự chỉ đạo kịp thời sát sao của cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông tỉnh và hộ dân tham gia mô hình tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật nuôi cá mà cán bộ kỹ thuật hướng dẫn từ khâu cải tạo ao, chăm sóc, quản lý cho đến các biện pháp phòng bệnh cho cá nên kết quả đạt khá cao. Sau 10 tháng nuôi với số lượng giống thả 2.500 con; tỷ lệ sống đạt 60%. trọng lượng bình quân cá đạt 1kg/con, sản lượng đạt 1500kg, với giá bán bình quân cho cả vụ nuôi là 200.000đ/kg. Số tiền thu về 300 triệu đồng, lợi nhuận sau khi trừ chi phí lãi ròng trên 80 triệu đồng.
Vui mừng trước thành quả đạt được, Anh Tự chia sẻ: Tôi đã có nhiều năm nuôi các đối tượng thủy sản mặn lợ như cá chim vây vàng, cá vược, tôm thẻ chân trắng… nhưng hiệu quả kinh tế không cao, tôm nuôi thì thường xảy ra dịch bệnh, một số loài cá nuôi thì dùng cá tạp làm thức ăn trong suốt quá trình nuôi do không kiểm soát được lượng thức ăn dẫn đến dư thừa làm cho môi trường ao nuôi thường hay bị ô nhiễm cá hay bị nhiễm bệnh; Ngoài ra, nguồn thức ăn không chủ động, giá cá tạp tăng cao đặc biệt mỗi khi vào vụ nuôi chính, thậm chí là về mùa mưa bão lượng cá tạp hầu như không có; nhưng khi tham gia mô hình nuôi cá mú trân châu sử dụng thức ăn công nghiệp so sánh, nếu cùng thời gian nuôi thì cá mú lai phát triển nhanh hơn, kích thước cũng đều hơn, môi trường ao nuôi trong sạch hơn. Từ thành công này tôi khuyến cáo với người nuôi để nuôi cá có giá trị kinh tế cao người dân cần chú ý một số kỹ thuật sau: Nguồn nước lấy vào ao nuôi phải sạch: Trước khi chuẩn bị lấy nước vào nuôi vụ mới người dân cần chọn con nước triều cường, các chỉ số môi trường thích hợp, không có vi khuẩn gây hại mới tiến hành lấy nước vào ao chứa để dự trữ nước cho cả vụ nuôi, đẻ tránh lây lan mầm bệnh từ môi trường bên ngoài vào vùng nuôi; Trước khi thả phải cải tạo bể đúng quy trình kỹ thuật: Sau mỗi vụ nuôi sẽ tồn tại rất nhiều vi khuẩn không có lợi cho cá nuôi nên người dân cần vệ sinh ao nuôi cẩn thận, sau đó phơi nắng từ 2-3 ngày. Phun khử khuẩn bằng vôi bột từ đáy, bờ và xung quanh ao nuôi; Thường xuyên sử dụng một số chế phẩm sinh học trong quá trình nuôi bởi vì trong suốt quá trình nuôi cá khâu quan trọng then chốt nhất là nuôi nước bởi vì “nhất nước, nhì môi, tam mồi, tứ quản” nên người nuôi phải thường xuyên sử dụng chế phẩm để ổn định môi trường ao nuôi trong ngưỡng thích hợp không làm cho cá bị sốc môi trường dễ gây ra bệnh; Chọn giống phải khoẻ mạnh, kích cỡ đồng đều, không dị hình, dị tật: Con giống vô cùng quan trọng quyết định đến năng suất, sản lượng của vụ nuôi nên trước khi vào mỗi vụ nuôi mới người dân cần chọn con giống đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật, chọn cơ sở cung ứng con giống có uy tín, đủ điều kiện sản xuất kinh doanh; Thường xuyên bổ sung Vitamin và khoáng: Theo khuyến cáo của hãng sản xuất nhằm tăng sức đề kháng cho cá nuôi, hạn chế xảy ra dịch bệnh do sự biến đổi bất thường của thời tiết.
Ông Nguyễn Huy Tài Phó chủ tịch xã Quỳnh Lộc(cũ) cho biết: Nuôi cá mú lai là mô hình mới cho hiệu quả lớn hơn nhiều so với nuôi một số đối tượng khác như cá mú đen, cá vược, cá chim vây vàng, ... Nuôi cá mú lai người nuôi có thể chủ động hơn trong việc chọn con giống, sử dụng hoàn toàn về thức ăn công nghiệp, cá có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn, thời gian nuôi ngắn hơn, cho hiệu quả kinh tế cao, đây là mô hình có thể nhân rộng và phát triển. Thành công của mô hình không chỉ tạo ra nguồn thu nhập hiệu quả cao cho gia đình mà cũng mở ra hướng đi, cách làm mới thúc đẩy phong trào phát triển kinh tế của địa phương.
Với những kết quả bước đầu có thể cho thấy mô hình nuôi cá mú lai (trân châu) là đối tượng mới nhưng thích nghi và phát triển rất tốt, phù hợp với thổ nhưỡng của vùng nuôi Nghệ An, phù hợp với tiềm năng và sự phát triển của địa phương, tăng năng suất, ổn định, bền vững lâu dài cho vùng nuôi thủy sản.
Năm 2025 Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nghệ An đã xây dựng thành công mô hình "Nuôi cá mú trân châu trong ao đất” tại xã Quỳnh Lộc, thị xã Hoàng Mai(cũ) nay là phường Tân Mai, tỉnh Nghệ An. Nhằm đánh giá hiệu quả kinh tế của việc chuyển đổi những đối tượng nuôi kém hiệu quả sang các đối tượng nuôi đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn, góp phần tìm ra đối tượng thủy sản nuôi phù hợp, hợp lý với điều kiện vùng nuôi để nâng cao hiệu quả kinh tế, tăng thu nhập cho người dân nuôi thủy sản đồng thời chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật nuôi các đối tượng mới đến cho bà con nông dân để làm cơ sở mở rộng nuôi các loại thủy sản có giá trị kinh tế cao phát triển bền vững, tạo niềm tin cho người nông dân áp dụng vào sản xuất thực tế tại địa phương.
Để chuẩn bị tốt cho công tác xây dựng mô hình đạt hiệu quả Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nghệ An phối hợp chặt chẽ với UBND các phường, xã tổ chức chức họp dân công khai, dân chủ để lựa chọn địa điểm, chọn hộ đảm bảo tiêu chí khi tham gia xây dựng mô hình: chủ hộ phải là người làm chủ diện tích sản xuất; Là các hộ có năng lực, có điều kiện đối ứng, có đầy đủ phương tiện, cơ sở vật chất đối ứng để sản xuất có hiệu quả và có nguyện vọng, cam kết thực hiện theo yêu cầu kỹ thuật trước khi triển khai mô hình. Sau khi họp dân Trung tâm Khuyến nông Nghệ An đã thống nhất chọn hộ Ông Nguyễn Văn Tự để triển khai. Tham gia mô hình hộ dân được hô trợ 50% con giống, 50% thức ăn, thuốc hóa chất. Con giống đưa vào xây dựng mô hình là giống cá mú lai có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng được ương nuôi tại cơ sở có đủ điều kiện sản xuất. Thức ăn cho cá mú lai là thức ăn công nghiệp có độ đạm 45% không bị ẩm mốc, vón cục, đảm bảo hạn sử dụng.
Trong quá trình thực hiện gặp không ít những khó khăn như: Thời gian đầu mới triển khai mô hình, thời tiết có nhiều thay đổi thất thường, là thời điểm giao mùa nên ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cá. Mặc dù vậy với sự chỉ đạo kịp thời sát sao của cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông tỉnh và hộ dân tham gia mô hình tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật nuôi cá mà cán bộ kỹ thuật hướng dẫn từ khâu cải tạo ao, chăm sóc, quản lý cho đến các biện pháp phòng bệnh cho cá nên kết quả đạt khá cao. Sau 10 tháng nuôi với số lượng giống thả 2.500 con; tỷ lệ sống đạt 60%. trọng lượng bình quân cá đạt 1kg/con, sản lượng đạt 1500kg, với giá bán bình quân cho cả vụ nuôi là 200.000đ/kg. Số tiền thu về 300 triệu đồng, lợi nhuận sau khi trừ chi phí lãi ròng trên 80 triệu đồng.
Vui mừng trước thành quả đạt được, Anh Tự chia sẻ: Tôi đã có nhiều năm nuôi các đối tượng thủy sản mặn lợ như cá chim vây vàng, cá vược, tôm thẻ chân trắng… nhưng hiệu quả kinh tế không cao, tôm nuôi thì thường xảy ra dịch bệnh, một số loài cá nuôi thì dùng cá tạp làm thức ăn trong suốt quá trình nuôi do không kiểm soát được lượng thức ăn dẫn đến dư thừa làm cho môi trường ao nuôi thường hay bị ô nhiễm cá hay bị nhiễm bệnh; Ngoài ra, nguồn thức ăn không chủ động, giá cá tạp tăng cao đặc biệt mỗi khi vào vụ nuôi chính, thậm chí là về mùa mưa bão lượng cá tạp hầu như không có; nhưng khi tham gia mô hình nuôi cá mú trân châu sử dụng thức ăn công nghiệp so sánh, nếu cùng thời gian nuôi thì cá mú lai phát triển nhanh hơn, kích thước cũng đều hơn, môi trường ao nuôi trong sạch hơn. Từ thành công này tôi khuyến cáo với người nuôi để nuôi cá có giá trị kinh tế cao người dân cần chú ý một số kỹ thuật sau: Nguồn nước lấy vào ao nuôi phải sạch: Trước khi chuẩn bị lấy nước vào nuôi vụ mới người dân cần chọn con nước triều cường, các chỉ số môi trường thích hợp, không có vi khuẩn gây hại mới tiến hành lấy nước vào ao chứa để dự trữ nước cho cả vụ nuôi, đẻ tránh lây lan mầm bệnh từ môi trường bên ngoài vào vùng nuôi; Trước khi thả phải cải tạo bể đúng quy trình kỹ thuật: Sau mỗi vụ nuôi sẽ tồn tại rất nhiều vi khuẩn không có lợi cho cá nuôi nên người dân cần vệ sinh ao nuôi cẩn thận, sau đó phơi nắng từ 2-3 ngày. Phun khử khuẩn bằng vôi bột từ đáy, bờ và xung quanh ao nuôi; Thường xuyên sử dụng một số chế phẩm sinh học trong quá trình nuôi bởi vì trong suốt quá trình nuôi cá khâu quan trọng then chốt nhất là nuôi nước bởi vì “nhất nước, nhì môi, tam mồi, tứ quản” nên người nuôi phải thường xuyên sử dụng chế phẩm để ổn định môi trường ao nuôi trong ngưỡng thích hợp không làm cho cá bị sốc môi trường dễ gây ra bệnh; Chọn giống phải khoẻ mạnh, kích cỡ đồng đều, không dị hình, dị tật: Con giống vô cùng quan trọng quyết định đến năng suất, sản lượng của vụ nuôi nên trước khi vào mỗi vụ nuôi mới người dân cần chọn con giống đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật, chọn cơ sở cung ứng con giống có uy tín, đủ điều kiện sản xuất kinh doanh; Thường xuyên bổ sung Vitamin và khoáng: Theo khuyến cáo của hãng sản xuất nhằm tăng sức đề kháng cho cá nuôi, hạn chế xảy ra dịch bệnh do sự biến đổi bất thường của thời tiết.
Ông Nguyễn Huy Tài Phó chủ tịch xã Quỳnh Lộc(cũ) cho biết: Nuôi cá mú lai là mô hình mới cho hiệu quả lớn hơn nhiều so với nuôi một số đối tượng khác như cá mú đen, cá vược, cá chim vây vàng, ... Nuôi cá mú lai người nuôi có thể chủ động hơn trong việc chọn con giống, sử dụng hoàn toàn về thức ăn công nghiệp, cá có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn, thời gian nuôi ngắn hơn, cho hiệu quả kinh tế cao, đây là mô hình có thể nhân rộng và phát triển. Thành công của mô hình không chỉ tạo ra nguồn thu nhập hiệu quả cao cho gia đình mà cũng mở ra hướng đi, cách làm mới thúc đẩy phong trào phát triển kinh tế của địa phương.
Lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nghệ An kiểm tra mô hình nuôi cá mú trân châu trong ao đất tại hộ Ông Nguyễn Văn Tự
Vũ Thị Vinh - Trung tâm Khuyến nông - nguồn TSKN