TRUNG TÂM KHUYẾN NÔNG NGHỆ AN

https://khuyennongnghean.com.vn

Phương hướng, mục tiêu và giải pháp tổ chức sản xuất trồng trọt vụ đông năm 2025

Phương hướng, mục tiêu và giải pháp tổ chức sản xuất trồng trọt vụ đông năm 2025

Vụ Đông là vụ sản xuất hàng hóa, đa dạng chủng loại sản phẩm và mang lại giá trị kinh tế cao góp phần quan trọng để nâng cao thu nhập cho người nông dân. Tuy nhiên, sản xuất vụ Đông 2024 diễn ra trong điều kiện thời tiết bất thuận; đầu vụ gieo trồng chịu ảnh hưởng liên tiếp bởi các đợt mưa lớn đã ảnh hưởng đến sản xuất, sinh trưởng, phát triển đến cây trồng và gây thiệt hại 2.456,69 ha diện tích rau màu các loại. Bên cạnh đó, giá vật tư phân bón vẫn ở mức cao đã ảnh hưởng rất lớn đến đầu tư sản xuất trong vụ Đông. Nhưng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự cố gắng nỗ lực của người dân trong việc khắc phục thiên tai, đầu tư sản xuất nên vụ Đông năm 2024 đã đạt được kết quả đáng ghi nhận. Sản lượng các cây trồng đạt 325.466,44 tấn/KH 403.728 tấn, đạt 80,62 %.

Vụ đông năm 2025, theo dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Nghệ An, từ tháng 8 - 12/2025 có khoảng 03 - 05 cơn bão/ATNĐ, từ tháng 8-9/2025 có 4-5 đợt mưa vừa, mưa to và mưa to tập trung trong tháng 10. Hiện tượng mưa lớn, dông, lốc, mưa đá và gió giật mạnh tập trung trong các tháng 10, 11. Đây là thời gian trùng với thời điểm đầu và giữa vụ gieo trồng. Do đó, nguy cơ cao gây thiệt hại và ảnh hưởng lớn đến diện tích sản xuất và sản lượng các cây trồng vụ Đông, nhất là trên đất lúa. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực lao động sản xuất vụ Đông thiếu; Giá cả vật tư nông nghiệp nhất là phân bón được dự báo tăng; Nguy cơ chuột, sâu keo mùa thu và các đối tượng cào cào, châu chấu, rệp, sâu xanh, sâu khoang, ... tiềm ẩn phát sinh gây hại; Đất sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, không tập trung; Công tác kết nối liên kết tiêu thụ sản phẩm cho nông dân còn gặp khó khăn, đầu ra cho các sản phẩm nông nghiệp còn thiếu ổn định sẽ ảnh hưởng đến phong trào sản xuất vụ Đông. Nhưng với tinh thần quyết tâm cao, ngành nông nghiệp đang tập trung chỉ đạo, thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu, kế hoạch mà ngành đã đặt ra cho vụ Đông năm 2025.
I. PHƯƠNG HƯỚNG, MỤC TIÊU
1.1. Phương hướng
- Tập trung chỉ đạo phấn đấu hoàn thành và vượt chỉ tiêu kế hoạch sản xuất đề ra về diện tích, năng suất, sản lượng với phương châm sản xuất an toàn, xác định vụ Đông 2025 là vụ sản xuất chính để bù đắp thiệt hại của vụ Hè Thu – Mùa do ảnh hưởng của bão số 3, đảm bảo thu nhập cho người dân và nguồn cung nông sản cho thị trường. Đồng thời, phát huy mọi nguồn lực cho đầu tư sản xuất theo hướng hàng hóa, mở rộng diện tích các cây trồng giá trị kinh tế cao, ứng dụng công nghệ cao, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc như VietGAP, hữu cơ, ... để góp phần quan trọng vào hoàn thành chỉ tiêu kế hoạch sản lượng trồng trọt năm 2026 và gia tăng giá trị sản xuất.
- Xây dựng vùng sản xuất tập trung quy mô lớn để thực hiện liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp trong sản xuất và bao tiêu sản phẩm, nhằm nâng cao giá trị nông sản, kích thích sản xuất.
1.2. Mục tiêu
Toàn tỉnh phấn đấu gieo trồng 33.626 ha cây trồng vụ Đông các loại (Ngô, lạc, rau các loại, khoai lang, khoai tây). Mục tiêu phấn đấu về diện tích, năng suất, sản lượng của các cây trồng như sau:
TT Loại cây trồng Diện tích (ha) Năng suất (tạ/ha) Sản lượng (tấn)
1 Cây ngô 19.000    
  Trong đó: Ngô trên đất 2 lúa 1.650    
1.1 Cây ngô lấy hạt 15.500           49,0 75.950
1.2  Ngô lấy thân lá làm thức ăn cho bò 3.500         350,0 122.500
2 Cây lạc 1.050           26,5 2.783
3 Rau các loại 12.150         140,0 170.100
   Trong đó: Diện tích rau trên đất lúa nước       1.000        140,0 14.000
4 Khoai lang 1.250           75,0 9.375
  Trong đó: Diện tích khoai lang trên đất lúa nước 300          75,0 2.250
5 Khoai tây 176         200,0 3.520
   Trong đó: Diện tích khoai tây thực hiện liên kết tiêu thụ sản phẩm 106        200,0 2.120
II. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU
2.1. Giải pháp bố trí vùng sản xuất   
Xây dựng kế hoạch, chỉ tiêu sản xuất các cây trồng sát với tình hình thực tế, bố trí các vùng sản xuất an toàn gắn với thị trường tiêu thụ nhằm nâng cao giá trị thu nhập trên đơn vị diện tích.
- Đối với sản xuất trên đất lúa: Bố trí những vùng chủ động tưới tiêu, thoát nước tốt. Ưu tiên lựa chọn các loại cây trồng có thời gian sinh trưởng ngắn để đảm bảo thời vụ lúa Xuân năm sau.
- Trên đất bãi ven sông, ven biển cần hình thành vùng sản xuất tập trung để phát triển những loại rau lấy củ, quả cho hiệu quả kinh tế cao như bí xanh, bí đỏ, dưa chuột, cà rốt, khoai tây, ngô ngọt, ...
- Với những vùng chuyên canh sản xuất các loại rau, củ, quả, cần tập trung chỉ đạo, tuyên truyền, thúc đẩy mở rộng diện tích theo các tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, ... Xây dựng các mô hình kinh tế vườn tuần hoàn: Bố trí vùng rau củ gắn với mô hình vườn - ao - chuồng và hệ thống biogas, phân hữu cơ vi sinh giúp tối ưu hóa tài nguyên và giảm thiểu tác động môi trường.   
2.2. Giải pháp về kỹ thuật
 2.2.1. Bố trí thời vụ cơ cấu giống
a) Thời vụ
* Cây ngô:
- Trên đất 2 lúa: Chỉ đạo sản xuất theo vùng tập trung để chủ động tưới tiêu và thuận lợi đưa cơ giới hóa vào sản xuất. Tiến hành làm đất và gieo trồng ngô sau khi thu hoạch lúa Hè thu và phải căn cứ vào thời gian sinh trưởng của giống, mục đích trồng (ngô lấy hạt, ngô sinh khối hay ngô thu hoạch bắp tươi) để bố trí thời vụ thích hợp nhằm đảm bảo thời vụ lúa Xuân năm sau; kết thúc gieo trồng trước 30/9.
- Trên vùng đất cát ven biển thoát nước tốt, vùng đồi vệ, vùng lúa cao cưỡng chuyển sang làm màu: Tranh thủ điều kiện thời tiết thuận lợi, đất đủ ẩm, … tiến hành gieo trồng ngay và kết thúc gieo xong trước ngày 30/9.
- Trên vùng đất màu bãi ven sông: Căn cứ vào thực tế và thời tiết hết mưa lụt mới tiến hành gieo trồng. Lựa chọn giống có thời gian thích hợp để không ảnh hưởng đến thời vụ của vụ kế tiếp.
* Cây lạc: Kết thúc gieo trồng trước ngày 20/9.
* Cây rau các loại:
- Trên đất 2 lúa, căn cứ vào thời gian thu hoạch lúa Hè thu, thời gian sinh trưởng của từng loại rau và tình hình thời tiết để gieo trồng sao cho thu hoạch trước ngày 05/01/2026 để không ảnh hưởng đến thời vụ lúa Xuân năm sau. Ưu tiên trồng các loại rau có giá trị như bầu bí, dưa chuột, mướp đắng, ....
- Trên những diện tích đất màu, tuỳ từng loại cây như rau ăn lá, rau lấy củ, rau lấy quả, … có thể trồng từ đầu tháng 9 trở đi và gieo trồng nhiều lứa/vụ. Đối với những địa phương bị thiệt hại do mưa bão số 3 (Wipha), tiến hành vệ sinh đồng ruộng để gieo trồng sớm các cây trồng vụ Đông ưa ấm như hành tỏi, bí đỏ, bí xanh,...
* Cây Khoai lang: Trồng từ 10/9 - 05/10. Trên đất lúa, kết thúc trồng trước ngày 15/9 để đảm bảo lúa Xuân năm sau.
* Cây khoai tây: Trồng từ ngày 01-10/11.
* Cây ăn quả, cây công nghiệp lâu năm: Trên cơ sở kế hoạch cả năm, rà soát lại diện tích chưa thực hiện, chuẩn bị tốt giống cây ăn quả, cây công nghiệp dài ngày, … tranh thủ lúc thời tiết thuận lợi, trồng mới hoàn thành kế hoạch 2025 đề ra và chuẩn bị nhân giống phục vụ trồng mới kế hoạch năm 2026.
b) Cơ cấu giống:
* Cây ngô:                                        
- Mỗi địa phương lựa chọn cơ cấu từ 04 - 06 loại giống với phương châm ưu tiên sử dụng các giống có tiềm năng năng suất cao, chất lượng, có khả năng chống chịu tốt với sâu bệnh. Đối với sâu keo mùa thu trên cây ngô, ưu tiên sử dụng giống ngô chuyển gen nhằm hạn chế gây hại của sâu keo mùa thu.
- Đối với các diện tích ngô trên đất 2 lúa và đất bãi ven sông suối dễ xẩy ra ngập lụt: Ưu tiên sử dụng các giống ngô lấy bắp ăn tươi, giống ngô có thời gian sinh trưởng ngắn hoặc trồng ngô sinh khối để giảm áp lực thời vụ.
* Cây lạc: Sử dụng giống L14, L23, L26, sen lai 75/23, TK10, L20,...
* Cây khoai lang: Sử dụng các giống: Khoai lang KLC-266, KL20-209, K4,…
* Cây khoai tây: Sử dụng các giống khoai tây Atlantic, Marabel, Diamant, Solara,,...
* Các loại rau: Lựa chọn các giống rau thích hợp cho từng vùng, từng địa phương. Có thể sử dụng các giống rau như:
- Rau lấy lá, hoa:
+ Bắp cải: KK cross, Thúy Vân, ...
+ Súp lơ: Mantop, Green Magic, Thanh Hoa, ...
+ Rau cải: Cải ngọt, cải bẹ mào gà, cải bó xôi, ...
- Rau lấy củ:
+ Cà rốt: Takii 103, Takii 108, Takii 444, TN 425,...
+ Su hào: B52, B40, Winner, ...
- Rau lấy quả:
+ Bí xanh: Bí xanh số 1, Ruby 456, Nova 209, An Điền 686, Green 558,...
+ Cà chua: Savior, Tre việt số 10, To 338, ...
+ Dưa chuột: GM 222, Cu 46, Maya, Kichi 207,…
Ngoài ra, đối với những diện tích thực hiện liên kết bao tiêu sản phẩm có thể sử dụng các giống khác ngoài những giống theo đơn đặt hàng của các đơn vị thu mua.
2.2.2. Sử dụng phân bón
- Tăng cường sử dụng các loại phân bón hữu cơ, hữu cơ vi sinh, hữu cơ sinh học hoặc tận dụng các phụ phẩm nông nghiệp để ủ phân hữu cơ bằng các chế phẩm sinh học,...
- Thực hiện nguyên tắc bón phân cân đối. Lựa chọn thời điểm bón phân tuỳ theo điều kiện thời tiết, từng chân đất và đối tượng cây trồng cụ thể theo quy trình từng cây để giảm thất thoát phân do mưa lớn.
2.2.3. Công tác Bảo vệ thực vật
- Tăng cường công tác điều tra phát hiện, dự tính dự báo, kiểm tra, giám sát công tác phòng trừ sinh vật gây hại cây trồng vụ Đông, đặc biệt chú ý các đối tượng sâu, bệnh hại chính như: Chuột, châu chấu, sâu keo mùa thu hại ngô; bọ trĩ, sâu xanh, sâu tơ, rệp các loại, bệnh sương mai, mốc sương, thán thư, đốm lá, héo xanh vi khuẩn, ... hại rau màu.
- Đẩy mạnh áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất và phòng chống sinh vật gây hại như: quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM), hạn chế sử dụng thuốc BVTV hóa học, ưu tiên sử dụng các loại thuốc sinh học, thuốc có nguồn gốc sinh học để phòng trừ.
2.2.4. Công tác thủy lợi
- Tổ chức tốt tu sửa, nạo vét kênh mương, công trình, thiết bị cơ điện, nạo vét kênh dẫn, bể hút các trạm bơm. Đảm bảo 100% các máy và công trình đều vận hành tốt phục vụ sản xuất.
- Xây dựng phương án chủ động ứng phó khi xẩy ra mưa lớn, lũ gây ngập úng đối với cây trồng vụ Đông.
2.3. ng dụng các tiến bộ KHCN; nhân rộng các mô hình an toàn theo các tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; xây dựng các mô kinh tế vườn tuần hoàn thích ứng với biến đổi khí hậu
- Đẩy mạnh việc ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, KHCN, cơ giới hóa trong sản xuất và các quy trình sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ trên rau, củ, quả các loại, ... xây dựng các mô hình kinh tế vườn tuần hoàn thích ứng với biến đổi khí hậu,….
- Duy trì và phát triển các diện tích rau củ quả an toàn theo các tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, các mô hình sản xuất trong nhà lưới, nhà màng,....
2.4. Đẩy mạnh liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm
- Triển khai thực hiện tốt các chính sách của trung ương và địa. Kêu gọi các doanh nghiệp đẩy mạnh hợp tác, liên kết với các hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ nông dân để sản xuất, chế biến, tiêu thụ các sản phẩm nông nghiệp theo chuỗi giá trị.
- Tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động của các HTX nông nghiệp; thường xuyên kiểm tra, giám sát để hỗ trợ, tháo gỡ, xử lý kịp thời các vướng mắc.
- Nâng cao hiệu quả hoạt động công tác xúc tiến thương mại; Đa dạng hóa các hình thức giới thiệu, quảng bá, tiêu thụ sản phẩm, thúc đẩy thực hiện chuyển đổi số trong nông nghiệp.
2.5. Công tác quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp
Tăng cường công tác quản lý nhà nước, thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các sai phạm trong sản xuất, kinh doanh và sử dụng giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật,...  theo đúng các quy định hiện hành của nhà nước.
2.6. Giải pháp cơ chế chính sách
 - Tuyên truyền và thực hiện đầy đủ các chính sách của UBND tỉnh cho tổ chức, cá nhân, gồm: Chính sách hỗ trợ giống, tưới, máy nông nghiệp, hỗ trợ tập trung ruộng đất, tiêu thụ nông sản theo chuỗi, sản xuất nông sản ứng dụng CNC trong nhà lưới nhà màng, chứng nhận sản phẩm nông nghiệp an toàn theo các tiêu chuẩn, xây dựng wensite, hỗ trợ tiêu thụ,...trên địa bàn tỉnh Nghệ An theo Nghị quyết số 18/2021/NQ-HĐND ngày 09/12/2021; Chính sách hỗ trợ nông dân có cây trồng bị thiệt hại do thiên tai, dịch hại để khôi phục sản xuất theo Nghị định 9/2025/NĐ-CP ngày 10/01/2025 của Chính phủ; Chính sách hỗ trợ đầu tư máy móc trang thiết bị, xây dựng nhà xưởng, bến bãi, kho tàng phục vụ sản xuất, sở chế bảo quản, chế biến, tiêu thụ sản phẩm; hỗ trợ 50% chi phí giống, vật tư, bao bì, nhãn mác sản phẩm thông qua các dịch vụ tập trung của HTX,…theo Nghị Quyết số 13/2018/NQ-HĐND ngày 12/12/2018 của HĐND tỉnh Nghệ An.
- Ngoài các chính sách của tỉnh đề nghị UBND các xã, phường cần chủ động trích ngân sách địa phương, khai thác tối đa mọi nguồn lực để hỗ trợ nông dân đầu tư phát triển sản xuất, đặc biệt là mở rộng mô hình có hiệu quả tại địa phương.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN
3.1. Sở Nông nghiệp và Môi trường
- Thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước trên địa bàn Tỉnh về nông nghiệp. Phối hợp với các ngành, các địa phương, các tổ chức trong việc chỉ đạo thực hiện có hiệu quả Đề án sản xuất vụ Đông 2025. Thành lập các đoàn kiểm tra, chỉ đạo sản xuất, quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp, nông sản phẩm theo quy định hiện hành và theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND tỉnh.
- Chỉ đạo, kiểm tra và giám sát các đơn vị chuyên môn của Sở thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ để hoàn thành tốt các nội dung của đề án.
3.2. Ủy ban nhân dân các xã, phường
 - Trên cơ sở Đề án sản xuất trồng trọt vụ Đông năm 2025 của Sở Nông nghiệp và Môi trường, căn cứ vào đặc điểm địa hình, đất đai, khí hậu và trình độ thâm canh, … của địa phương để xây dựng kế hoạch sản xuất vụ Đông cụ thể, sát với thực tế địa phương nhằm phát huy tối đa các lợi thế sẵn có. Kế hoạch sản xuất phải thể hiện sự phấn đấu cao, các chỉ tiêu phải vượt trội và các giải pháp tổ chức chỉ đạo thực hiện phải chủ động, quyết liệt để bù lại những diện tích bị thiệt hại do mưa lũ bão số 3.
  - Thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước và chỉ đạo sản xuất ở địa phương: Chỉ đạo xây dựng vùng sản xuất tập trung để thuận lợi trong việc đưa cơ giới hóa; Tổ chức diệt chuột ngay từ đầu vụ kết hợp với toàn dân ra quân làm thuỷ lợi, khơi thông dòng chảy; Theo dõi diễn biến thời tiết và có biện pháp phòng chống trong mùa mưa bão; Thành lập Ban chỉ đạo sản xuất vụ Đông 2025 kịp thời, hiệu quả; Tăng cường kiểm tra chất lượng giống, các loại phân bón và thuốc BVTV, xử lý nghiêm các trường hợp cung ứng vật tư nông nghiệp không đảm bảo chất lượng; Ban hành các cơ chế hỗ trợ nông dân về: Ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật, KHCN cao, phòng trừ sâu bệnh hại,... ngoài chính sách của Tỉnh.
- Chủ động, có cơ chế để tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân xây dựng, mở rộng các mô hình liên kết sản xuất bao tiêu sản phẩm cây trồng vụ Đông.
- Phối hợp với các ban, ngành, đơn vị liên quan để hướng dẫn, tuyên truyền, hỗ trợ tổ chức, cá nhân giới thiệu, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm của địa phương.
3.3. Các đơn vị cung ứng, doanh nghiệp, Hợp tác xã
- Căn cứ vào Đề án sản xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường để chủ động ký hợp đồng và chuẩn bị đủ vật tư nông nghiệp về giống, phân bón, thuốc BVTV, ... đảm bảo chất lượng, đúng cơ cấu đã được phê duyệt trong Đề án này, cung ứng kịp thời phục vụ tốt nhất cho sản xuất.
- Các doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với địa phương và nông dân để xác định quy mô sản xuất, cơ cấu cây trồng phù hợp, thời vụ gieo trồng và các yếu tố kỹ thuật khác nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định và chất lượng sản phẩm đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và thị trường.
Vụ Đông năm 2025 là vụ sản xuất sẽ đối mặt với rất nhiều khó khăn thách thức như thiên tai (bão, mưa lụt) và các loại dịch hại có nguy cơ phát sinh gây hại nặng như: chuột, sâu keo mùa thu, ... Do đó, để đảm bảo giành được thắng lợi, Sở Nông nghiệp và Môi trường kính đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh: Ban hành Chỉ thị về tăng cường sản xuất vụ Đông năm 2025 để huy động các nguồn lực, tập trung chỉ đạo sản xuất thắng lợi; Chỉ đạo các ngành, các cấp, các đơn vị chuyên môn và địa phương tập trung chỉ đạo, triển khai tổ chức sản xuất; Triển khai các chính sách hỗ trợ để khuyến khích người dân đầu tư sản xuất; Thành lập các đoàn kiểm tra, chỉ đạo sản xuất để theo dõi, phát hiện và xử lý kịp thời những khó khăn, vướng mắc nảy sinh; Chỉ đạo Sở Công thương hỗ trợ kết nối tiêu thụ và quảng bá các sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn tỉnh; Báo và Đài phát thanh - truyền hình Nghệ An, các cơ quan thông tấn báo chí trên địa bàn dành thời lượng ưu tiên cho công tác tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách về nông nghiệp, nông thôn, các biện pháp kỹ thuật trong vụ Đông 2025. Đặc biệt, Sở Nông nghiệp và Môi trường mong nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Tỉnh uỷ, HĐND, UBND Tỉnh; sự phối hợp tạo điều kiện của các ngành, sự quan tâm chỉ đạo thực hiện của các xã, phường và sự hưởng ứng nhiệt tình của bà con nông dân trên toàn tỉnh để sản xuất vụ Đông 2025 đạt và vượt các mục tiêu kế hoạch đề ra./.

                         Cao Tuấn - nguồn TSKN

              (Trích ĐA tổ chức sản xuất trồng trọt vụ Đông năm 2025 – SNN và MT)
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây