TRUNG TÂM KHUYẾN NÔNG NGHỆ AN

http://khuyennongnghean.com.vn

Giống Cam bù Sen Anh Sơn, đặc sản một vùng miền.

Mọi người khi nói đến các giống Cam Bù thì chắc có lẽ nhiều người cho rằng không có một giống cam bù nào so sánh được với cam bù Hương sơn Hà tĩnh và một số giống cam bù khác.
Giống Cam bù Sen Anh Sơn, đặc sản một vùng miền.
                                                                                                                   

          Tuy nhiên nếu bạn đến tại vùng quê Anh sơn, nằm cách thành phố vinh trên 70 km về phía tây, thì ngay tại xã Khai sơn và một số xã khác của huyện Anh sơn mọi người đều trầm trồ có một giống “Cam bù Sen” nổi tiếng, làm nức lòng người về chất lượng, màu sắc, năng suất và đặc biệt là giá cả luôn cao hơn rất nhiều so với các loại cam đặc sản khác, mà công chăm sóc thì khá đơn giản vì độ nhiệm sâu, bệnh rất thấp và nhất là ai đến vào dịp sau tết âm lịch và kể cả đầu tháng 2 âm lịch nếu được tự hái những quả còn lại trên cây, tuy lúc này cây đã phát lộc và nở hoa trắng xóa nhưng chất lượng quả vẫn ngọt thanh đâm và không hề bị khô xốp đầu quả; còn trong lúc đó các giống cam bù khác khi cây ra hoa là bắt đầu khô đầu quả và chất lượng đã giảm sút rõ rệt.
          Để giúp độc giả hiểu rõ nguồn gốc xuất xứ tôi xin tóm tắt nêu lên đây một vài điểm để mọi người hiểu: 
Cây cam bù Sen là cây đặc sản địa phương được chọn lọc tự nhiên qua nhiều thập kỷ và tồn tại đến ngày nay của huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An. Là giống được thuần hóa trồng và chăm sóc và chọn lọc tự nhiên hoàn toàn, năng suất nhìn chung khá ổn định; nhưng có một đặc tính luôn duy trì thì đó chính là chất lượng luôn ổn định mà không có một giống cam bù nào so sánh được. Mặt khác giá bán quả cam Bù Sen luôn cao hơn mặt bằng chung của thị trường, luôn ổn định từ 50 -80 ngàn đồng 1 kg ( Tương đương 4 quả/ kg), đặc biệt như năm 2020 giá cam các loại rớt mạnh, khó tiêu thụ, nhưng giá bán loại cam bù sen vẫn bình quân là 50 ngàn đồng 1 kg, trong lúc đó năng suất mỗi cây sau 4 năm đã cho quả từ 75 – 120 kg/cây;
Về diện tích trồng hiện nay: Tại xã Khai sơn có thể nói công tác phát triển giống cam này trong mấy năm lại đây khá mạnh; theo thống kê của xã thì hiện nay đã có 10,4 ha; trong đó điển hình có các hộ như ông Phạm Văn Ngọc 3,0 ha; Chu Ngọc Chung 2,0 ha; Lê Anh Vương 1,2 ha và Đậu Thị Giang 1,0 ha...Khi tết đến xuân về thì vùng quê này nhộn nhịp khách thập phương kéo về mua để chưng tết, để ăn hay làm quà biếu bởi vì: Màu sắc, chất lượng và đặc biệt nó khác hoàn toàn giống cam bù khác là phần “ bù ở rốn quả” nó khác hoàn toàn các kiểu bù của giống cam khác, đó là ở giống cam này như một “Đài sen” nên rất phù hợp cho chưng lên ban thờ Tổ tiên và ban thờ Thần phật về tâm linh vì vậy được gọi với cái tên “Cam Bù Sen” là vậy.
          Tuy nhiên về thực trạng hiện nay: Trong những năm gần đây diện tích Cam Bù Sen ở huyện Anh Sơn duy trì và từng bước mở rộng khoảng 20-25 ha theo hình thức tự phát. Đây là cây bản địa quý hiếm, được chọn lọc tự nhiên qua nhiều thập kỷ và tồn tại đến ngày nay của huyện Anh Sơn. Hiện nay, giống Cam Bù Sen được trồng chủ yếu ở xã Khai Sơn, Phúc Sơn, Hội Sơn, Đỉnh sơn  huyện Anh Sơn. Mùa thu hoạch Cam Bù Sen bắt đầu từ đầu tháng 12 âm lịch và kéo dài đến hết tháng Giêng, tháng 2 năm sau mà vẫn “không bị xốp quả”. Giống Cam Bù Sen Anh Sơn có nhiều đặc tính vượt trội so với các loại cam khác là quả tròn hơi dẹt, vỏ quả có màu “Đỏ cam”, da láng, dễ tách vỏ, không có gân xơ, Lớp tinh bột giữa vỏ và múi dày, túi tinh dầu lớn, chất lượng quả có mùi thơm đặc trưng, vị ngọt đậm, cùi tan giòn. Vì vậy với chất lượng thơm ngon; nhiều năm qua Cam Bù Sen Anh Sơn trở thành sản phẩm đặc sản quý của người dân Anh Sơn được khách hàng khắp nơi tìm đến đặc biệt là vào dịp tết Nguyên đán hàng năm.
          Tuy nhiên có một thực trạng là nguồn gốc cây giống hiện nay vẫn trôi nổi, chưa được kiểm soát chặt chẽ từ khâu tuyển chọn, phân loại, quản lý dịch bệnh vv nên thường bà con tự chiết, không theo đúng quy trình kỷ thuật.Vì vậy nhiều cây cam đẹp sai quả, sạch sâu bệnh nhưng chỉ cho quả một thời gian ngắn sau bắt đầu có hiện tượng còi cọc, bị bệnh và giảm sút năng suất và chất lượng nhanh chóng, hoặc có những cây không cho quả ổn định, có năm cho sai quả, có năm có ít quả.
Đứng trước thực trạng đó năm 2019 Huyện Anh sơn đã đề nghị Sở khoa học và Công nghệ tỉnh, UBND tỉnh Nghệ an đưa hạng mục đầu tư bảo tồn và phát triển Cây cam bù Sen theo chương trình đầu tư dự án; Ứng dụng tiến bộ KH&CN xây dựng mô hình nhân giống và trồng thâm canh cam bù Sen trên địa bàn huyện Anh sơn, tỉnh Nghệ an. Và xây dựng thương hiệu giống cam đặc sản quê hương Anh sơn với tên gọi là“ Cam bù Sen Anh sơn” Là dự án có ý nghĩa rất quan trọng và đã được chấp thuận đầu tư bằng quyết định 4790/QĐ-UBND ngày 25/12/2020 của Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ an cho phép đầu tư bằng dự án là ba năm ( 2021 -2023)  để nhằm bảo tồn và phát triển giống cam bù sen Đặc sản này và Giao cho Trung tâm dịch vụ nông nghiệp huyện là đơn vị chủ trì. Đc Trịnh Xuân Quý làm Chủ nhiệm dự án.
Bước đầu chúng tôi đã tiến hành điều tra, nghiên cứu, theo dõi và chọn lọc cây cam bù sen tại các xã của huyện Anh Sơn chúng tôi đã tuyển chọn được 15 cây và lấy mẫu để gửi viện Rau quả, Viện Bảo vệ thực vật TW phân tích để làm căn cứ đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét công nhận cây đầu dòng và đã được sở NN&PTNT tỉnh cùng hội đồng thẩm định dựa trên kết quả phân tích mẫu quả của Viện rau quả TW, mẫu lá về bênh Greening, bệnh tristeza của Viện BVTV TW đã công nhận 6/8 cây đầy đủ tiêu chuẩn công nhận là cây đầu dòng để quản lý, khai thác mắt ghép theo tiêu chuẩn khắt khe của ngành sản xuất giống hiện nay, để ghép tạo ra nguồn giống cung cấp trước mắt cho trồng mới 4,0 ha tại một số vùng đất của huyện Anh sơn và Phụ cận nhằm đánh giá tính hiệu quả hay không và từ đó đề xuất chính sách lâu dài cho tỉnh nghệ an nói chung và của huyện Anh sơn nói riêng trong chiến lược, dần dần thay thế một số giống cam kém chất lượng bằng cách mở rộng giống cam bù này trong thời gian tới và lâu dài.
Với những ưu thế và tính di truyền ổn định của giống cam này, với tính thích nghi khá rộng và có chính sách đầu tư để bảo tồn và phát triển của UBND tỉnh, sự quan tâm của Sở KHCN và UBND Huyện Anh sơn, với sự cố gắng miệt mài của dự án. Chúng ta tin tưởng trong thời gian không xa huyện nhà Anh sơn sẽ có một giống cam bản địa với tên gọi “CAM BÙ SEN ANH SƠN” là niềm tự hào của một vùng quê và góp phần làm tô thêm xứng danh của tỉnh Nghệ an Như Cam xã đoài. Để khách thập phương mỗi lần tết đến xuân về sẽ tìm đến Anh sơn quê hương tôi.
Tác giả: Trịnh Xuân Quý TTDVNN Anh sơn - nguồn TSKN
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây