Hướng dẫn chăm sóc, chống rét cho lúa vụ xuân năm 2026
- Thứ hai - 26/01/2026 16:11
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Theo bản tin của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia trong thời gian tới có khả năng xảy ra nhiều rét đậm, có nơi rét hại, nhiệt độ phổ biến khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An từ 11-14 độ, vùng núi Bắc Bộ 8-11 độ, vùng núi cao có nơi dưới 6 độ.
Giữa những đợt gió mùa đông bắc tràn về, khi nhiệt độ xuống thấp dưới 15 độ, những mầm lúa non vừa gieo cấy đang phải gồng mình chống chịu với cái lạnh thấu xương của vụ Xuân 2026. Chúng ta không để cho cây lúa bị ảnh hưởng "rét đậm rét hại" cướp đi công sức của bà con nông dân sản xuất lúa, việc triển khai các biện pháp sưởi ấm và bảo vệ lúa ngay lúc này là nhiệm vụ cấp bách nhất. Giúp bà con bảo vệ diện tích lúa của gia đình mình vượt qua đợt giá rét an toàn.
Đối với xã Thiên Nhẫn có tổng diện tích trồng lúa là 1585,1 ha và hiện nay đã xuống giống được 1171,1 ha. Trong đó diện tích lúa cấy là 966 ha và diện tích gieo sạ là 205,1 ha. Còn một số diện tích chưa cấy và chưa gieo sạ.
Để bảo vệ diện tích lúa mới gieo và lúa mới cấy, giúp cây lúa sinh trưởng phát triển tốt, bà con nông dân cần tập trung thực hiện ngay các biện pháp kỹ thuật sau:
1. Tuyệt đối không gieo cấy khi nhiệt độ dưới 15°C
Tạm dừng việc xuống giống: Trong những ngày nhiệt độ xuống thấp dưới 15°C, bà con nông dân sản xuất lúa tuyệt đối không nên xuống giống gieo thẳng hoặc đi cấy. Nếu bà con nông dân cố tình gieo cấy lúc này sẽ khiến mầm lúa bị "chết rét" hoặc cây lúa không bắt được rễ, dẫn đến tình trạng lúa bị thối hoặc chết héo dần.
2. Kỹ thuật "sưởi ấm" cho lúa mới cấy
* Đối với diện tích lúa đã cấy xong, việc giữ ấm gốc là quan trọng nhất:
- Duy trì mực nước: Luôn giữ mức nước trên ruộng từ 2 - 3cm. Nước có tác dụng giữ nhiệt cho đất và bảo vệ bộ rễ, giúp cây lúa không bị đóng băng mô tế bào. Tránh để ruộng khô cạn vì gió hanh và rét sẽ làm cây lúa mất nước và chết nhanh hơn.
- Bón bổ sung tro bếp: Tận dụng tro bếp củi đã sử dụng rãi lên mặt ruộng. Tác dụng của tro bếp không chỉ cung cấp Kali mà còn có tác dụng giữ ấm gốc cực kỳ hiệu quả cho cây lúa non trong thời kỳ này.
- Un khói sưởi ấm: Chúng ta sử dụng rơm, rạ, lá khô kết hợp với lá cây tươi, củi tươi đẻ un thành luồng khói, un khói theo chiều gió, để gió tỏa hơi khói sửi ấm cho cây lúa còn non, trên một cánh đồng như vậy phải un khói nhiều điểm, chọn điểm phù hợp để un khói, lợi dụng gió để un khói tỏa khắp cánh đồng thời gian un vào buổi chiều tối (vì ban đêm nhiệt độ xuống thấp và rét đậm)
- Điều tiết nước: Đối với lúa gieo thẳng, cần đưa nước láng mặt ruộng vào đêm và tháo cạn vào ban ngày (nếu có nắng nhẹ) để điều hòa nhiệt độ.
- Phun chế phẩm sinh học: Có thể sử dụng các chế phẩm tăng cường sức đề kháng (như các loại phân bón lá giàu trung vi lượng, axit amin) để giúp cây lúa chống chịu tốt hơn với điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
4. Chế độ bón phân hợp lý
- Ngừng bón đạm: Trong những ngày rét đậm, tuyệt đối không bón phân đạm (Urê). Bón đạm lúc này làm cây lúa mềm yếu, giảm khả năng chịu rét và dễ bị sâu bệnh tấn công.
- Bón thúc sau rét: Chỉ tiến hành bón thúc (đạm, lân, kali) khi thời tiết ấm trở lại, nhiệt độ ổn định trên 17°C và cây lúa đã ra lá mới hoặc bắt đầu bén rễ xanh lại.
- Lưu ý quan trọng: Trong thời gian này bà con nông dân cần thường xuyên thăm đồng, theo dõi sát diễn biến thời tiết và thông báo của ngành nông nghiệp địa phương. Đối với những diện tích lúa bị chết rét, cần chủ động chuẩn bị mầm mạ dự phòng để dặm tỉa ngay khi thời tiết ấm lên, đảm bảo mật độ và khung thời vụ.
Đối với xã Thiên Nhẫn có tổng diện tích trồng lúa là 1585,1 ha và hiện nay đã xuống giống được 1171,1 ha. Trong đó diện tích lúa cấy là 966 ha và diện tích gieo sạ là 205,1 ha. Còn một số diện tích chưa cấy và chưa gieo sạ.
Để bảo vệ diện tích lúa mới gieo và lúa mới cấy, giúp cây lúa sinh trưởng phát triển tốt, bà con nông dân cần tập trung thực hiện ngay các biện pháp kỹ thuật sau:
1. Tuyệt đối không gieo cấy khi nhiệt độ dưới 15°C
Tạm dừng việc xuống giống: Trong những ngày nhiệt độ xuống thấp dưới 15°C, bà con nông dân sản xuất lúa tuyệt đối không nên xuống giống gieo thẳng hoặc đi cấy. Nếu bà con nông dân cố tình gieo cấy lúc này sẽ khiến mầm lúa bị "chết rét" hoặc cây lúa không bắt được rễ, dẫn đến tình trạng lúa bị thối hoặc chết héo dần.
2. Kỹ thuật "sưởi ấm" cho lúa mới cấy
* Đối với diện tích lúa đã cấy xong, việc giữ ấm gốc là quan trọng nhất:
- Duy trì mực nước: Luôn giữ mức nước trên ruộng từ 2 - 3cm. Nước có tác dụng giữ nhiệt cho đất và bảo vệ bộ rễ, giúp cây lúa không bị đóng băng mô tế bào. Tránh để ruộng khô cạn vì gió hanh và rét sẽ làm cây lúa mất nước và chết nhanh hơn.
- Bón bổ sung tro bếp: Tận dụng tro bếp củi đã sử dụng rãi lên mặt ruộng. Tác dụng của tro bếp không chỉ cung cấp Kali mà còn có tác dụng giữ ấm gốc cực kỳ hiệu quả cho cây lúa non trong thời kỳ này.
- Un khói sưởi ấm: Chúng ta sử dụng rơm, rạ, lá khô kết hợp với lá cây tươi, củi tươi đẻ un thành luồng khói, un khói theo chiều gió, để gió tỏa hơi khói sửi ấm cho cây lúa còn non, trên một cánh đồng như vậy phải un khói nhiều điểm, chọn điểm phù hợp để un khói, lợi dụng gió để un khói tỏa khắp cánh đồng thời gian un vào buổi chiều tối (vì ban đêm nhiệt độ xuống thấp và rét đậm)
Nông dân chăm sóc mạ
Lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông đi kiểm tra sản xuất
3. Bảo vệ diện tích lúa gieo thẳng (Sạ)- Điều tiết nước: Đối với lúa gieo thẳng, cần đưa nước láng mặt ruộng vào đêm và tháo cạn vào ban ngày (nếu có nắng nhẹ) để điều hòa nhiệt độ.
- Phun chế phẩm sinh học: Có thể sử dụng các chế phẩm tăng cường sức đề kháng (như các loại phân bón lá giàu trung vi lượng, axit amin) để giúp cây lúa chống chịu tốt hơn với điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
4. Chế độ bón phân hợp lý
- Ngừng bón đạm: Trong những ngày rét đậm, tuyệt đối không bón phân đạm (Urê). Bón đạm lúc này làm cây lúa mềm yếu, giảm khả năng chịu rét và dễ bị sâu bệnh tấn công.
- Bón thúc sau rét: Chỉ tiến hành bón thúc (đạm, lân, kali) khi thời tiết ấm trở lại, nhiệt độ ổn định trên 17°C và cây lúa đã ra lá mới hoặc bắt đầu bén rễ xanh lại.
- Lưu ý quan trọng: Trong thời gian này bà con nông dân cần thường xuyên thăm đồng, theo dõi sát diễn biến thời tiết và thông báo của ngành nông nghiệp địa phương. Đối với những diện tích lúa bị chết rét, cần chủ động chuẩn bị mầm mạ dự phòng để dặm tỉa ngay khi thời tiết ấm lên, đảm bảo mật độ và khung thời vụ.
Vương Đại Đồng - Trung tâm CƯDVC xã Thiên Nhẫn