Ứng dụng công nghệ cao và quy trình sản xuất nghiêm

Đây là thành quả của nỗ lực vượt khó khi sản xuất chịu tác động trực tiếp từ 14 đợt không khí lạnh và các hiện tượng dông lốc cực đoan. Cụ thể, năng suất lúa đạt 68,9 tạ/ha, sản lượng hơn 8.611 tấn; cây ngô đạt năng suất 62,3 tạ/ha với sản lượng trên 4.300 tấn – tất cả đều vượt kế hoạch đề ra.

Để có được kết quả này, chính quyền và nhân dân đã thực hiện nghiêm túc lịch thời vụ và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật. Điển hình như HTX Tân Phong đã triển khai cơ giới hóa đồng bộ từ khâu mạ khay, máy cấy đến máy gặt đập liên hợp, giúp nông dân giảm thiểu tối đa rủi ro và thiệt hại trước thiên tai.

Phát huy tinh thần đó, vụ xuân năm nay, xã Xuân Lâm đặt mục tiêu nâng cao năng suất gắn liền với đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị. Toàn xã phấn đấu gieo trồng 1.250 ha lúa, 716 ha ngô và hơn 100 ha rau màu các loại. Xã kiên quyết chỉ đạo tuân thủ lịch gieo mạ từ ngày 6 đến 20/1 để đảm bảo lúa trỗ an toàn; đồng thời áp dụng che phủ nilon 100% diện tích mạ để chống rét và ngăn chặn rầy lưng trắng.

Trong cơ cấu giống, địa phương ưu tiên các dòng lúa lai năng suất cao như Dương Ưu 612, VT868, Phú Ưu 978 và thử nghiệm các giống mới như Hoa Ưu, Syn12 để tìm ra bộ giống thích ứng tốt nhất với thổ nhưỡng địa phương.

“

“Chúng tôi đang tập trung phát triển mô hình giảm phát thải, hướng tới tạo lập tín chỉ carbon bền vững. Đồng thời, khuyến khích các HTX mạnh dạn đầu tư vào chuỗi liên kết bao tiêu sản phẩm, đặc biệt là ngô sinh khối và áp dụng chăn nuôi an toàn sinh học để chủ động ứng phó với dịch bệnh”.

Ông Hoàng Đức Trung - Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Lâm

Nếu Xuân Lâm chú trọng vào tính nghiêm ngặt của thời vụ, thì xã Yên Thành lại tạo bước đột phá bằng Đề án phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao giai đoạn 2026-2030. Theo đó, địa phương tập trung đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào các khâu từ chọn giống, tưới tiêu tự động đến dự báo sâu bệnh. Không chỉ dừng lại ở sản xuất thô, xã đẩy mạnh gắn kết với chế biến và tiêu thụ, đáp ứng tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ để thâm nhập các thị trường cao cấp.

Với lợi thế diện tích đất nông nghiệp hơn 2.400 ha, xã Yên Thành xác định công nghệ cao chính là "chìa khóa" để giải bài toán sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, góp phần quan trọng đảm bảo an ninh lương thực trên địa bàn cũng như tạo sản phẩm hàng hóa, nâng cao thu nhập từ sản xuất nông nghiệp.

“

Chúng tôi đã có nền tảng vững chắc trong sản xuất để triển khai đề án này. Hiện nay, riêng về trồng trọt, địa phương đã đạt được những kết quả cụ thể: 40% diện tích lúa sử dụng giống chất lượng cao; Toàn xã hiện có 9 hệ thống nhà lưới hiện đại và 13 ha cây ăn quả ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm của Israel. Trên địa bàn đã hình thành các vùng chuyên canh rõ rệt với vùng lúa giống, lúa hàng hóa hơn 220 ha.

Ông Nguyễn Văn Dương - Phó Chủ tịch UBND xã Yên Thành

Sự hiện diện của Nhà máy gạo TH với công nghệ bảo quản, chế biến hiện đại đã mở ra hướng đi triển vọng trong sản xuất nông nghiệp của xã, giúp nâng cao giá trị lúa gạo. Đặc biệt, một hướng đi mới mẻ được chính quyền xã chú trọng là phát triển mô hình giảm phát thải, hướng tới tạo lập tín chỉ carbon.

Nâng cao giá trị và thu nhập

Năm 2026, Nghệ An tiếp tục khẳng định vai trò vùng sản xuất lương thực trọng điểm với mục tiêu sản lượng lúa đạt gần 990.000 tấn. Tuy nhiên, tỉnh chủ trương không thuần túy chạy theo số lượng mà tập trung mở rộng diện tích lúa chất lượng cao lên trên 90.000 ha (chiếm hơn 54% diện tích gieo trồng).

Những dòng lúa lai năng suất, chất lượng cao đang dần thay thế giống cũ, đảm bảo hạt gạo Nghệ An đáp ứng được yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Bên cạnh cây lương thực, tỉnh cũng đặt mục tiêu đạt hơn 28.000 tấn lạc, phát triển tổng đàn trâu, bò gần 800.000 con và gia cầm trên 41 triệu con, cho tổng trọng lượng thịt hơi xuất chuồng 305.000 tấn.

“

“Nghệ An chủ trương đa dạng hóa nguồn cung. Bên cạnh cây lúa, tập trung thâm canh tăng năng suất các loại cây trồng thế mạnh như ngô với mục tiêu 221.720 tấn. Theo đó, mở rộng diện tích ngô vụ đông trên đất 2 lúa; đầu tư thâm canh tăng năng suất: tăng mật độ, tăng đầu tư phân bón...; áp dụng nhanh các tiến bộ KHKT, công nghệ, sử dụng các giống ngô lai, ngô biến đổi gen được Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho phép, có năng suất, chất lượng cao, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng địa phương”.

Bà Võ Thị Nhung - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường

Tỉnh cũng tiếp tục đẩy mạnh xây dựng các vùng sản xuất liên kết, tập trung, gắn với các nhà máy chế biến nông sản như Nhà máy gạo TH để nâng cao giá trị và hiệu quả sản xuất, tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm lúa gạo.

Ông Nguyễn Văn Nam, một hộ dân đang tham gia trồng lúa chất lượng để cung cấp cho Nhà máy gạo TH tại xã Yên Thành phấn khởi cho hay: Gia đình tôi có 5 sào lúa, trước đây cứ vào mùa gặt rộ là thương lái lại ép giá, đầu ra bấp bênh lắm. Nhưng mấy năm nay, nhiều đơn vị thu mua lúa tươi ngay tại ruộng, nhất là từ ngày tham gia vùng nguyên liệu liên kết với Nhà máy gạo TH, nông dân chúng tôi yên tâm hẳn, nơi tiêu thụ ổn định, nhà máy thu mua với mức giá phù hợp và cam kết rõ ràng từ đầu vụ. Trồng lúa bây giờ không chỉ là lấy công làm lãi nữa, mà đã thực sự có thu nhập”, ông Nam chia sẻ.

Không chỉ được hỗ trợ trong cung ứng giống, bà con còn được hướng dẫn quy trình chăm sóc bài bản hơn để đạt yêu cầu chuẩn sạch, sản phẩm lúa gạo được nâng cao giá trị. Góp phần vào hoàn thành chỉ tiêu về đảm bảo an ninh lương thực trên địa bàn, Nghệ An cũng tập trung chú trọng nâng cao năng lực thủy lợi; rà soát 100% công trình đê điều, hồ đập và triển khai kế hoạch tưới cho 222.800 ha.

Việc phát triển các mô hình tưới tiết kiệm nước theo công nghệ Israel, tưới nhỏ giọt cho rau màu, cây ăn quả đang được nhân rộng để ứng phó với tình trạng hạn hán và xâm nhập mặn. Đặc biệt, một bước đi táo bạo trong lộ trình năm 2026 chính là tiếp cận thị trường tín chỉ carbon.

Bằng việc áp dụng kỹ thuật canh tác ngập khô xen kẽ (AWD) và quy trình giảm phát thải, tỉnh đang hướng tới việc bán quyền phát thải khí nhà kính từ các cánh đồng lúa. Nếu lộ trình này thành công, người nông dân sẽ có thêm một nguồn thu nhập mới bên cạnh thu nhập từ lương thực như từ trước đến nay và quan trọng hơn, là tạo tiền đề để lúa gạo Nghệ An có thể vươn tới các thị trường cao cấp trên thế giới.

Phú Hương • 18/03/2026 10:03 - nguồn baonghean.vn