Diễn đàn do đồng chí Lê Quốc Thanh - Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và đồng chí Võ Thị Nhung - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An đồng chủ trì. Tham dự hội nghị có sự tham gia của đại diện Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, Cục Trồng trọt và BVTV; Cục Kinh tế hợp tác và PTNT; Viện KHKT Nông nghiệp Bắc Trung Bộ và một số đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường; đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Trung tâm Khuyến nông các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị; đại diện tổ chức quốc tế IRRI, các doanh nghiệp, hợp tác xã cùng đông đảo hộ nông dân tiêu biểu trong sản xuất lúa.
Toàn cảnh Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp
Phát biểu khai mạc, đồng chí Võ Thị Nhung - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An nhấn mạnh: Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, việc chuyển đổi sang mô hình phát triển xanh, bền vững là yêu cầu cấp thiết nhằm cụ thể hóa cam kết của Việt Nam tại COP26 và COP28 về đưa mức phát thải ròng về "0" (Net Zero) vào năm 2050, cũng như thực hiện Đề án sản xuất giảm phát thải trong trồng trọt theo Quyết định số 4024/QĐ-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đối với Nghệ An - địa phương có diện tích đất trồng lúa duy trì trên 90.000 ha, sản xuất 2 vụ chính/năm với sản lượng trên 1,1 triệu tấn/năm – lúa gạo được xác định là cây trồng chủ lực nhưng cũng là nguồn phát thải khí nhà kính đáng kể trong nông nghiệp. Việc chủ động hợp tác với Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Bắc Trung Bộ và Công ty Green Carbon (Nhật Bản) triển khai dự án thí điểm Sản xuất lúa giảm phát thải áp dụng biện pháp tưới ướt khô xen kẽ từ năm 2024 đến nay đã tạo ra bước ngoặt quan trọng trong sản xuất lúa gạo của tỉnh.

Các đại biểu tham dự diễn đàn trao đổi về giải pháp nhân rộng mô hình canh tác lúa phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh.
Tại Diễn đàn, các đại biểu đã được nghe các bài tham luận của Trung tâm Khuyến nông Quốc gia về giải pháp nhân rộng mô hình canh tác lúa phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh; Viện KHKT nông nghiệp Bắc Trung bộ trình bày về kết quả nghiên cứu, xây dựng và nhân rộng mô hình canh tác lúa giảm phát thải bằng kỹ thuật tưới nhập khô xen kẽ vùng Bắc Trung bộ giai đoạn 2024 – 2026 và các ý kiến phát biểu của một số đơn vị liên quan. Trong đó các đồng chí chủ trì hội nghị đề nghị các đại biểu cần tập trung thảo luận những vướng mắc thực tiễn và phục vụ nhân rộng mô hình như khó khăn trong quá trình nhân rộng mô hình sản xuất lúa phát thải thấp; giải pháp giản lượng giống, phân bón và thuốc BVTV; Quản lý nước tiết kiệm, hiệu quả, yêu cầu về hạ tầng thuỷ lợi, điều tiết nước; giải pháp thu gom, xử lý và sử dụng rơm rạ theo hướng tuần hoàn; cơ giái hoá trong sản xuất và tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung. Ngoài ra, các đại biểu được đến tham quan Công ty TNHH khoa học công nghệ Vĩnh Hoà.
Thảo luận tại Diễn đàn, các đại biểu, nhà khoa học và đại diện các doanh nghiệp đã tập trung phân tích các khó khăn thực tiễn như: ảnh hưởng của thời tiết khắc nghiệt (nắng nóng, gió Lào, mưa lũ cuối vụ); đất đai còn manh mún; hạ tầng thủy lợi chưa đồng bộ; tập quán giữ nước liên tục của người dân và rào cản về năng lực vận hành hệ thống.
Để khắc phục các hạn chế và hướng tới mục tiêu 50.000 ha lúa giảm phát thải vào năm 2030, Diễn đàn thống nhất các giải pháp trọng tâm:
- Ban hành Kế hoạch hành động triển khai Đề án sản xuất giảm phát thải trong sản xuất lúa.
- Thúc đẩy dồn điền đổi thửa, tích tụ ruộng đất xây dựng cánh đồng lớn gắn với nâng cấp hệ thống thủy lợi chủ động tưới tiêu.
- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xử lý rơm rạ bằng chế phẩm sinh học.
- Tăng cường liên kết chuỗi giá trị giữa doanh nghiệp và HTX, hướng tới thị trường tín chỉ carbon.
- Nâng cao năng lực cho hệ thống khuyến nông cơ sở, tổ khuyến nông cộng đồng và xây dựng lực lượng "nông dân nòng cốt" làm hạt nhân lan tỏa kỹ thuật tại vùng sản xuất.

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia, chia sẻ về vai trò của hệ thống khuyến nông trong nhân rộng mô hình lúa phát thải thấp.
Phát biểu bế mạc Diễn đàn, Lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đánh giá cao những kết quả đạt được của các tỉnh. Đề nghị Trung tâm Khuyến nông tăng cường công tác tập huấn, tuyên truyền cho bà con nông dân về sản xuất lúa phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh. Đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương để hoàn thiện cơ chế, chính sách và quy trình kỹ thuật, góp phần đưa sản xuất lúa gạo chuyển đổi xanh bền vững.
Các đại biểu tham quan tại Công ty TNHH khoa học công nghệ Vĩnh Hoà.
Sỹ Vinh – Trung tâm Khuyến nông NA