 |
 |
|
|
Chủ nhật, 08/11/2026, 21:53
Hệ thống Khuyến nông trong triển khai, nhân rộng mô hình canh tác lúa phát thải thấp tại Nghệ An
Trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển nền nông nghiệp xanh, sinh thái, tuần hoàn, phát thải thấp đang đặt ra những yêu cầu mới đối với sản xuất nông nghiệp nói chung và sản xuất lúa nói riêng. Sản xuất lúa giảm phát thải khí nhà kính là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm thực hiện Đề án sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 – 2035, tầm nhìn đến 2050 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, góp phần thực hiện cam kết của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên Hiệp quốc về biến đổi khí hậu (COP 26) năm 2021, Việt Nam đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Chuyên đề Khuyến nông Nghệ An đồng hành sản xuất lúa giảm phát thải trên truyền hình Nghệ An
Đối với Nghệ An, năm 2023, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn, phối hợp với Công ty Green Carbon và Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Bắc Trung Bộ triển khai xây dựng chính sách và các mô hình sản xuất lúa phát thải thấp. Đến nay, vụ Đông Xuân 2025–2026, đã triển khai tại 34 xã với diện tích 25.610,3 ha, có sự tham gia của 133.805 hộ dân; vụ Hè Thu 2026, triển khai tại 39 xã với diện tích 30.438,93 ha, có sự tham gia của trên 165.800 hộ dân.Vai trò của hệ thống khuyến nông trong nhân rộng mô hình sản xuất lúa giảm phát thải
Từ năm 2024, gắn với với các mô hình thí điểm, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nghệ An đã triển khai các lớp tập huấn chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, trong đó có nội dung về sản xuất lúa giảm phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon. Năm 2024, tổ chức 105 lớp với 5.250 người dân; năm 2025 tổ chức 112 lớp với 5.600 nông dân và 10 lớp với 500 cán bộ chủ chốt xã, phường; năm 2026, đến tháng 8 đã tập huấn 100 lớp cho 5.000 nông dân và 2 lớp cho 100 cán bộ chủ chốt về sản xuất lúa bền vững, giảm phát thải khí nhà kính. Đồng thời, khuyến nông phối hợp tuyên truyền thông qua các chương trình truyền hình, báo chí, chuyên đề và “Nhịp cầu nhà nông”.
Thực hành trên đồng ruộng sản xuất lúa giảm phát thải vụ Xuân 2026
Cùng với đào tạo nông dân, việc nâng cao năng lực cán bộ cũng được chú trọng. Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An đã cử 10 cán bộ chuyên môn tham gia khóa đào tạo giảng viên nguồn về canh tác lúa bền vững, giảm phát thải khí nhà kính, trong đó có 4 cán bộ khuyến nông. Qua đó từng bước hình thành đội ngũ có kiến thức chuyên môn và kỹ năng hướng dẫn sản xuất tại cơ sở.Những nội dung cần tập trung khi nhân rộng
Canh tác lúa phát thải thấp là phương thức sản xuất tổng hợp, trong đó quản lý nước, giống, phân bón, phòng trừ sâu bệnh, thu hoạch và xử lý rơm rạ đều ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế và phát thải khí nhà kính.
Trọng tâm trước hết là quản lý nước theo phương pháp tưới ướt – khô xen kẽ, hay nông – lộ – phơi. Không phải lúc nào cây lúa cũng cần duy trì lớp nước trên mặt ruộng. Rút nước sau khi lúa kết thúc đẻ nhánh, để ruộng khô phù hợp rồi tưới trở lại khi cần giúp tiết kiệm nước, tạo điều kiện thông khí cho đất, phát triển bộ rễ và hạn chế nhánh đẻ muộn, hạn chế phát thải khí metan (CH₄).
Cùng với quản lý nước là sử dụng phân bón cân đối, đúng nhu cầu và đúng thời điểm; chuyển từ tư duy “bón nhiều để cây tốt” sang “bón đúng nhu cầu của cây”. Giảm lượng giống gieo cấy, lựa chọn giống và phương thức gieo cấy phù hợp cũng góp phần giảm chi phí, tạo điều kiện cho cây lúa sinh trưởng khỏe, thông thoáng, giảm sâu bệnh và giảm nhu cầu sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật. Nhất là không bón thừa đạm hạn chế phát thải khí nitơ oxit (N₂O).
Thực hành ủ rơm rạ làm phân bón
Một nội dung quan trọng khác là quản lý rơm rạ theo hướng tuần hoàn. Không đốt rơm rạ ngoài đồng, không vùi rơm tươi trong điều kiện ruộng ngập nước; cần thu gom, tận dụng làm nguyên liệu trồng nấm, thức ăn chăn nuôi, đệm lót sinh học, vật liệu sinh học hoặc phân hữu cơ. Qua đó vừa giảm phát thải, vừa biến phụ phẩm thành tài nguyên vừa giảm phát thải khí oxit carbon (CO₂).Nhiệm vụ của khuyến nông trong thời gian tới
Để các mô hình canh tác lúa phát thải thấp tiếp tục được mở rộng và đi vào sản xuất thường xuyên, hệ thống khuyến nông Nghệ An cần tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ sau:
Một là, đẩy mạnh đào tạo, tập huấn cho cán bộ và nông dân. Nội dung tập huấn phải thiết thực, dễ hiểu, sát với điều kiện đồng ruộng; chuyển mạnh từ truyền đạt lý thuyết sang hướng dẫn thực hành, “cầm tay chỉ việc”. Tập trung vào những nội dung nông dân có thể áp dụng ngay như quản lý nước, sử dụng giống, phân bón, phòng trừ sâu bệnh, quản lý rơm rạ và ghi chép quá trình sản xuất. Đồng thời, thường xuyên đào tạo, bồi dưỡng cán bộ khuyến nông, cán bộ kỹ thuật, khuyến nông cộng đồng và cán bộ hợp tác xã để hình thành lực lượng nòng cốt tại cơ sở.
Hai là, tăng cường tuyên truyền để thay đổi nhận thức và tập quán sản xuất. Công tác tuyên truyền cần làm rõ rằng giảm phát thải không phải là nhiệm vụ xa vời mà gắn trực tiếp với lợi ích của người nông dân: tiết kiệm nước, giảm giống, giảm phân bón, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả và chất lượng sản phẩm. Phát huy các hình thức tuyên truyền đa dạng như truyền hình, báo chí, chuyên đề, hệ thống truyền thanh cơ sở, mạng xã hội và các hoạt động “Nhịp cầu nhà nông”.
Ba là, tham gia với các đơn vị, công ty xây dựng và nhân rộng mô hình trình diễn. Mỗi mô hình sản xuất lúa giảm phát thải phải trở thành một “địa chỉ học tập” để nông dân trong và ngoài vùng có thể đến tham quan, trao đổi, học tập và áp dụng. Đồng thời lựa chọn những nông dân tiên tiến làm hạt nhân lan tỏa, giúp chuyển giao kỹ thuật từ mô hình ra cộng đồng.
Bốn là, tăng cường phối hợp và liên kết trong nhân rộng. Hệ thống khuyến nông cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan chuyên môn, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, hợp tác xã và chính quyền cơ sở để thống nhất quy trình, tổ chức tập huấn, xây dựng mô hình và kết nối đầu ra. Gắn sản xuất lúa giảm phát thải với truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và thị trường tiêu thụ để tạo động lực kinh tế cho người sản xuất.
Năm là, đẩy mạnh tuyên truyền, đào tạo gắn với chuyển đổi số và quản lý dữ liệu. Từng bước số hóa việc quản lý mô hình, thu thập số liệu, theo dõi quá trình sản xuất và kết quả giảm phát thải. Đây là cơ sở để đánh giá hiệu quả, phục vụ quản lý, nhân rộng mô hình và hướng tới phát triển tín chỉ carbon.
Canh tác lúa phát thải thấp là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển nền nông nghiệp xanh, hiện đại và bền vững của Nghệ An. Tuy nhiên, để một quy trình kỹ thuật trở thành phương thức sản xuất phổ biến, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở khả năng chuyển giao và sự thay đổi nhận thức, hành động của người nông dân. Khi người nông dân thấy rõ hiệu quả ngay trên chính đồng ruộng của mình, sản xuất lúa giảm phát thải sẽ từng bước chuyển từ mô hình thí điểm thành phương thức sản xuất thường xuyên, góp phần giảm chi phí, nâng cao giá trị hạt gạo, tăng thu nhập và xây dựng nền nông nghiệp Nghệ An xanh, hiệu quả, bền vững.
Nguyễn Hồng Giang – Trung tâm Khuyến nông NA - nguồn TSKN
Ý kiến bạn đọc
Bạn cần đăng nhập với tư cách là Thành viên chính thức để có thể bình luận
Văn bản mới
Tin nổi bật
-
Hệ thống Khuyến nông trong triển khai, nhân rộng mô hình canh tác lúa phát thải thấp tại Nghệ An
-
Nuôi hươu cho thu nhập cao ở phường Hoàng Mai
-
Trung tâm Khuyến nông Nghệ An phối hợp tổ chức lớp tập huấn “Tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị gắn với thị trường tiêu thụ và xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi”
-
Nghiệm thu mô hình chăn nuôi lợn thịt chứng nhận VietGAHP gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm tại Hà Tĩnh thuộc chương trình dự án Khuyến nông Trung ương năm 2026
-
Trung tâm Khuyến nông Nghệ An: Hội thảo đánh giá hiệu quả dự án nuôi cua biển thương phẩm trong ô lồng theo công nghệ tuần hoàn khép kín
-
Trung tâm Khuyến nông Nghệ An hội thảo đánh giá kết quả mô hình Nuôi cá chình trong bể sử dụng hệ thống nước tuần hoàn khép kín.
-
Trung tâm Khuyến nông Nghệ An phối hợp tổ chức lớp tập huấn “Áp dụng các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi lợn”
-
Làm nông nghiệp sạch gắn với du lịch trải nghiệm – hướng đi mới ở xã miền núi tỉnh Nghệ An
-
Hội Nông dân tỉnh Nghệ An tổ chức hội thảo đánh giá kết quả bước đầu triển khai Dự án tuyên truyền, vận động nông dân canh tác lúa thân thiện với môi trường.
-
Khuyến nông @ Nông nghiệp: Phát huy vai trò Thanh niên trong đổi mới phương thức Khuyến nông gắn với Khoa học công nghệ và chuyển đổi số
Thư viện ảnh
