Thứ sáu, 16/01/2026, 06:46

Một số lưu ý phòng bệnh thối nõn dứa thời điểm hiện nay tại Nghệ An

Thứ sáu - 16/01/2026 04:33 17 0

Bệnh thối nõn dứa hiện nay đang gây thiệt hại nghiêm trọng ở các vùng trồng dứa tại Việt Nam, đặc biệt là các tỉnh miền Bắc và miền Trung. Tại Nghệ An đã xuất hiện bệnh trên nhiều diện tích.

Một số lưu ý phòng bệnh thối nõn dứa thời điểm hiện nay tại Nghệ An

Thời điểm hiện nay, bệnh đang diễn biến phức tạp, có xu hướng tăng lên do điều kiện thời tiết ẩm ướt, mưa nhiều, cùng với việc canh tác không hợp lý như không luân canh cây trồng; sử dụng giống nhiễm bệnh; bón phân mất cân đối, đặc biệt là bón thừa đạm... Vì vậy bà con nông dân Nghệ An cần lưu ý phòng trừ để hạn chế thấp nhất thiệt hại do bệnh thối nõn dứa gây ra.

Cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông kiểm tra mô hình trồng dứa phủ ni lon theo hướng tuần hoàn tại xã Quỳnh Thắng, tỉnh Nghệ An

Nguyên nhân gây ra bệnh thối nõn dứa là do nấm Phytophthora sp( Phytophthora nicotianae và Phytophthora cinamomi), bên cạnh đó cũng do vi khuẩn Pseudomonas ananas Bergey gây thối thứ cấp. Cây bị bệnh màu sắc lá bị biến đổi từ xanh sang xanh xỉn, xanh vàng, đầu lá héo, cầm các đầu lá rút nhẹ lá bị bệnh rời khỏi thân dễ dàng. Cây thấp dần xuống do các chân lá non bị thối, rã dần ra. Đỉnh sinh trưởng của thân cũng bị thối nhũn ướt màu trắng bẩn. Giữa mô bị bệnh và mô chưa bị bệnh có viền ranh giới màu xám đen rõ rệt, vết thối có mùi thối khó chịu. Những cây đang mang quả cuống quả bị thối, quả gẫy gục.
Bệnh bắt đầu xuất hiện gây hại từ tháng 11 và kết thúc vào cuối tháng 4 đầu tháng 5 năm sau, thời kỳ bệnh gây hại mạnh nhất trong khoảng tháng 1 đến tháng 3. Bệnh xuất hiện gây hại trong điều kiện nhiệt độ không khí từ 15 – 22 ^oC, ẩm độ không khí cao trên 80%, kèm theo mưa phùn và nhiều sương mù. Những vườn dứa bón phân không cân đối, nhất là bón nhiều phân đạm dễ bị nhiễm bệnh và bị bệnh gây hại nặng. Nếu bón phân N, P, K, Ca, Mg, và phun bổ sung B và Zn dứa ít bị nhiễm bệnh và bệnh gây hại nhẹ. Những vườn dứa dùng đất đèn xử lý ra hoa vào tháng 10 đến tháng 3 năm sau dễ bị nhiễm bệnh và bệnh gây hại nặng; trong thời gian này nếu cần xử lý cho cây ra hoa nên dùng chất Ethrel. Nguồn bệnh có thể lưu truyền trên đồng ruộng trong đất trồng dứa đến 6 tháng và lưu từ năm này qua năm khác trên các phần thân chồi dứa chưa bị phân huỷ.

Chị Hồ Thị Lý xóm 1/5 xã Quỳnh Thắng, tỉnh Nghệ An kiểm tra ruộng dứa mới trồng của gia đình

Trao đổi với chúng tôi, chị Hồ Thị Lý ở xóm 1/5 xã Quỳnh Thắng, tỉnh Nghệ An lo lắng vì gia đình chị là một trong những hộ trồng nhiều diện tích dứa của xã với nhiều trà khác nhau. Mặc dù chị cũng đã tiến hành phun phòng bệnh ngay từ đầu nhưng các ruộng dứa đều xuất hiện bệnh, sau đó tiếp tục được phun thuốc lặp lại nhưng vẫn có diện tích xuất hiện thêm vết bệnh. Nếu không được phòng trừ kịp thời thì sợ bị giảm năng suất và chất lượng, giảm thu nhập.
Sau khi thăm đồng, chị Nguyễn Thị Kim Ly – cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông Nghệ An chia sẻ: “Thời điểm hiện nay do thời tiết mưa nhiều, độ ẩm không khí cao, sương mù nhiều là điều kiện thuận lợi bệnh thối nõn dứa phát sinh, phát triển và gây hại. Qua kiểm tra thì những hộ nào có phun phòng từ đầu thì bệnh có xuất hiện nhưng gây hại ít, những hộ chủ quan, không phun phòng thì bệnh xuất hiện nhiều hơn. Ngay cả như mô hình, chúng tôi đã tiến hành phun phòng những cũng đã xuất hiện lác đài một vài cây bị bệnh. Vì vậy bà con nông dân cần tập trung thăm đồng thường xuyên, tiến hành phun phòng bệnh và phun trừ lặp lại nhiều lần khi mới phát hiện bệnh nhằm hạn chế thiệt hại thấp nhất. Đây là bệnh nguy hiểm, gây thiệt hại lớn cho cây dứa nên bà con phải đặc biệt lưu ý”.
Theo chị Nguyễn Thị Thanh Lương – cán bộ phòng Kinh tế - xã hội xã Quỳnh Thắng, tỉnh Nghệ An cho biết “Dứa là cây trồng chính của xã, diện tích trồng dứa của xã không ngừng tăng lên do rải vụ, hiện nay đã lên đến 2.200 ha. Tuy nhiên, do thời tiết mưa nhiều, kèm theo các đợt gió mùa, mưa phùn nhiều, ẩm độ không khí cao, nhiều sương mù nên có nhiều diện tích bị nhiễm bệnh thối nõn dứa. Qua kiểm tra thì diện tích bị bệnh có xu hướng tăng, trong đó có nhiều hộ bị nặng, nhất là những diện tích đã cho trái, xã cũng đã chỉ đạo bà con nông dân phòng trừ và đây cũng chính là lo lắng nhất hiện nay của xã”.

Để hạn chế thiệt hại của bệnh thối nõn gây ra, bà con chúng ta cần lưu ý một số biện pháp sau:
Thứ nhất: Cần phun phòng bệnh trước.
Bệnh thường xuất hiện vào thời điểm có mưa lớn, mưa phùn kéo dài, độ ẩm không khí cao, nên trước tháng 11 cho đến tháng 3 năm sau nên bà con cần phun thuốc phòng trừ nấm và vi khuẩn gây bệnh. Những loại thuốc có chứa các hoạt chất như Fosetyl-aluminium; Metalaxy; Mancozeb; Phosphorous acid hoặc các chế phẩm sinh học có chứa nấm Trichoderma phun theo định kỳ nhằm hạn chế bệnh xuất hiện.
Thứ hai: Cần thăm đồng thường xuyên.
Trong thời gian vừa qua, Nghệ An đã có những đượt mưa rất lớn, bệnh đã xuất hiện rải rác ở một số vùng trồng dứa. Trong thời gian tới, do ảnh hưởng của các đợt gió mùa kèm theo mưa phùn, nhiệt độ cao, thời tiết ẩm ướt rất thuận lợi cho nấm và vi khuẩn phát triển. Vì vậy, bà con cần thăm đồng thường xuyên, kiểm tra kỹ các gốc dứa, phát hiện sớm bệnh để kịp thời có các biện pháp phòng trừ phù hợp.
Thứ ba: Cách xử lý khi phát hiện bệnh
Khi phát hiện ruộng bị bệnh thì cần tiến hành phun ngay bằng các hoạt chất kháng sinh sinh học nhằm ức chế sự tổng hợp thành tế bào của vi khuẩn và nấm, ngăn chặn phát triển, đồng thời kích thích cây trồng tăng cường khả năng miễn dịch cho cây như Ningnanmycin, Cytosinpeptidemycin, Eugenol… Đối với những ruộng bị bệnh nặng thì cần phải nhỏ bỏ, tiêu huỷ và tiến hành xử lý bằng cách cày bừa kết hợp bón vôi bột, sau đó luân canh với cây trồng khác nhằm cắt nguồn lây bệnh.
Thứ tư. Cần lưu ý sử dụng biện pháp phòng trừ tổng hợp
Để đảm bảo cây dứa phát triển tốt, ít sâu bệnh, bà con cần tiến hành áp dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp:
- Sau một chu kỳ trồng thì cần vệ sinh đồng ruộng thật sạch, đồng thời tiến hành luân canh với cây trồng khác như trồng các loại cây họ đậu, ngô, mía… nhằm cắt nguồn lây bệnh và cải tạo đất.
- Khi làm đất trồng dứa cần phải làm kỹ, tiêu huỷ hết toàn bộ thân lá cây dứa chu kỳ trước, san phẳng bề mặt ruộng, lên luống cao nhằm thoát nước tốt, tránh tạo ra các khu đọng nước khi có mưa.
- Chồi giống dứa trồng chỉ được lấy ở các khu vực không bị bệnh gây hại, trước khi trồng cần được xử lí bằng ngâm trong dung dịch nước thuốc Aliette 80WP nồng độ 0,25 - 0,3% trong 5 phút.
- Trồng với mật độ hợp lý khoảng 55.000 chồi/ha. Trong quá trình chăm sóc cần tiến hành tỉa lá già nhằm tạo độ thông thoáng hạn chế bệnh.
- Bón phân cân đối và hợp lý, trong đó ưu tiên sử dụng phân hữu cơ, phân chuồng hoai mục, phân sinh học, đặc biệt là không bón thừa phân đạm làm cây yếu dễ bị nhiễm bệnh nặng./.

Nguyễn Hồng Giang – Trung tâm Khuyến nông - nguồn TSKN