Thứ năm, 22/01/2026, 23:19

Hiệu quả từ mô hình nuôi hươu sao

Thứ năm - 22/01/2026 21:27 15 0

Trong những năm gần đây, phong trào nuôi hươu lấy nhung ở Nghệ An ngày càng phát triển mạnh, đặc biệt tại các xã thuộc huyện Quỳnh Lưu cũ, nơi có điều kiện tự nhiên, khí hậu phù hợp cho chăn nuôi hươu sinh trưởng tốt. Nhờ sở hữu lợi thế tự nhiên, khí hậu phù hợp, cùng với kinh nghiệm chăn nuôi được truyền từ đời này qua đời khác, người dân xây dựng nên một "thủ phủ" hươu sao của cả tỉnh.

Nhung hươu ở đây từ lâu đã được đánh giá cao về chất lượng, với kích thước cặp lộc lớn, nhiều dưỡng chất, xứng danh là một trong "tứ đại danh dược" (sâm, nhung, quế, phụ) của y học cổ truyền. Trước đây, hươu chủ yếu được nuôi để khai thác nhung tươi. Tuy nhiên, để nâng cao giá trị, những năm gần đây, người dân mạnh dạn đầu tư máy móc, nghiên cứu chế biến đa dạng sản phẩm như: Nhung hươu khô, bột nhung, cao nhung, rượu nhung...Các sản phẩm này không chỉ được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng mà ngày càng nhận được sự tin tưởng từ những khách hàng quốc tế. Tiêu biểu trong số đó là mô hình của anh Nguyễn Văn Hiền, thôn 6, xã Quỳnh Tam với hơn chục năm gắn bó và làm giàu từ con hươu.
Khác với nhiều hộ còn nuôi nhỏ lẻ, năm 2023 anh Hiền mạnh dạn đầu tư hàng tỷ đồng xây dựng trang trại hươu sao theo quy mô công nghiệp. Chuồng trại được thiết kế bằng khung thép kiên cố, chia thành từng ô riêng biệt để dễ quản lý, theo dõi thể trạng từng con. Hệ thống máng ăn – máng uống tự động và camera giám sát cũng được lắp đặt, giúp quá trình chăm sóc được dễ dàng hơn.

Chuồng trại được anh đầu tư bài bản

Hiện tại, trang trại của anh Hiền đang nuôi hơn 100 con hươu sao, bao gồm 30 con hươu cho nhung cùng với hươu sinh sản và hươu giống. Với sự đầu tư bài bản, trang trại không chỉ là nơi sản xuất nhung hươu chất lượng cao mà còn trở thành địa chỉ cung ứng hươu sao giống uy tín cho người dân trong vùng.
Nuôi hươu cái được 2 năm tuổi thì bắt đầu sinh sản. Mỗi năm, hươu cái đẻ một lần. Còn hươu đực 2 năm tuổi bắt đầu cho nhung. Lộc nhung thường bắt đầu mọc vào mùa xuân và có thể thu hoạch sau khoảng 45 ngày. Mỗi năm 1 con cho nhung 1 lần, nhiều con cho 2 lần/năm. Với giá bán từ 1,2 đến 1,5 triệu đồng/100g nhung hươu tuỳ theo thời điểm, thì mỗi con hươu có thể mang lại nguồn thu từ 10 - 15 triệu đồng mỗi năm, nếu chế biến sâu thì giá trị tăng lên gấp nhiều lần. Ngoài ra, việc nhân giống và bán hươu giống cũng mang lại lợi nhuận đáng kể. Một con hươu giống đực anh bán từ 22 – 25 triệu/con, hươu giống cái có giá từ 12 - 15 triệu đồng/con. Điều đặc biệt là, người dân khi mua hươu giống tại trang trại của anh Hiền sẽ được cam kết bao tiêu sản phẩm nhung hươu tươi với mức giá ổn định 12 triệu đồng/kg. Chính sách này đã tạo sự yên tâm rất lớn, khuyến khích bà con địa phương mạnh dạn đầu tư phát triển đàn hươu sao.
Không dừng lại ở việc nuôi và cung cấp con giống, anh Hiền còn thành lập Công ty cổ phần thương mại và dịch vụ Nhung Hươu Việt, đầu tư hệ thống máy móc hiện đại, quy trình khép kín để chế biến sâu nhung hươu. Đến nay, công ty đã có 4 sản phẩm chế biến từ nhung hươu được chứng nhận OCOP 3 sao, bao gồm: Nhung hươu tươi, nhung hươu khô, nhung hươu tán bột và cao nhung hươu. Những sản phẩm chất lượng này đang rất được thị trường ưa chuộng.

Anh Hiền đang chăm sóc đàn hươu

Chia sẻ cách nuôi để đạt hiểu quả a Hiền cho biết: Điều quan trọng nhất trong kỹ thuật nuôi hươu là phải quan sát hằng ngày. Hươu bỏ ăn, đứng tách đàn hay lông xù là phải xử lý ngay. Luôn giữ chuồng khô ráo, hạn chế gió lùa và định kỳ bổ sung men tiêu hóa để hươu khỏe đường ruột. Về khẩu phần thức ăn, mỗi con hươu trưởng thành ăn khoảng 10–12 kg thức ăn xanh/ngày, chủ yếu là lá keo, lá sung, lá mít, cỏ voi, phụ phẩm nông nghiệp và 0,5–1 kg thức ăn tinh để bổ sung dinh dưỡng. Giai đoạn chuẩn bị lên nhung khoảng 20 ngày trước khi nhú, tăng cường thêm bột ngô, sắn, đậu tương rang, khoáng vi lượng để giúp hươu khỏe, nhung phát triển đều và dày. Nước uống phải sạch, thay hằng ngày. Đặc biệt ở giai đoạn này tuyệt đối không để hươu bị hoảng sợ, vì chỉ cần va chạm mạnh là nhung có thể bị sứt, giảm chất lượng. Khi cắt nhung, phải cắt đúng thời điểm, thường là từ 45 đến 55 ngày kể từ lúc nhú, lúc này nhung đạt độ mềm – dày – nhiều huyết nhất. Song song với chăm sóc và dinh dưỡng, công tác vệ sinh – phòng bệnh đặc biệt chú trọng. Chuồng hươu phải luôn khô thoáng, sạch sẽ; phân được thu gom hằng ngày và định kỳ mỗi tuần phun khử trùng bằng các loại thuốc sát khuẩn để hạn chế nấm, vi khuẩn trong môi trường. Máng ăn, máng uống được vệ sinh thường xuyên nhằm tránh mầm bệnh xâm nhập qua thức ăn và nước uống. Hươu sao ít bệnh, nhưng dễ mắc các bệnh đường ruột nếu thức ăn mốc hoặc đổi khẩu phần quá đột ngột. Vì vậy thường xuyên bổ sung men tiêu hóa, vitamin C, khoáng tổng hợp để tăng đề kháng. Vào thời điểm giao mùa, tôi nhỏ thuốc ký sinh trùng và tẩy giun để giữ đàn luôn khỏe mạnh.
Đánh giá về mô hình, ông Nguyễn Đức Toàn – Trưởng phòng Kinh tế xã Quỳnh Tam cho biết: Mô hình nuôi hươu sao của anh Nguyễn Văn Hiền là một trong những mô hình phát triển kinh tế tiêu biểu của địa phương. Anh Hiền không chỉ đầu tư bài bản về chuồng trại, áp dụng tốt quy trình kỹ thuật mà còn mạnh dạn phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, gắn chăn nuôi với chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Việc thành lập doanh nghiệp, xây dựng các sản phẩm nhung hươu đạt chuẩn OCOP đã góp phần nâng tầm giá trị cho sản phẩm đặc sản của vùng. Đây là hướng đi rất phù hợp với chủ trương phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững mà xã đang khuyến khích nhân rộng.
Từ những kinh nghiệm tích lũy qua hơn chục năm gắn bó với con hươu sao, anh đã góp phần khẳng định thương hiệu nhung hươu Quỳnh Lưu trên thị trường, đưa sản phẩm truyền thống vươn xa hơn. Mô hình của anh Hiền không chỉ mang lại thu nhập cao cho gia đình mà còn tạo động lực, định hướng cho nhiều hộ dân khác mạnh dạn đầu tư, mở rộng đàn hươu sao trong thời gian tới.”

Hồ Ca – Trung tâm Khuyến nông - nguồn TSKN