Trong những năm gần đây, phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi tại xã Đô Lương ngày càng lan tỏa mạnh mẽ, xuất hiện nhiều mô hình kinh tế hiệu quả, bền vững. Tiêu biểu trong số đó là mô hình kinh tế tổng hợp của chị Nguyễn Thị Hương Xuân - Chủ tịch Hội Nông dân xã Đô Lương, người không chỉ năng động trong công tác hội mà còn đi đầu trong phát triển kinh tế hộ gia đình, trở thành tấm gương sáng để hội viên, nông dân học tập và làm theo.
Những năm đầu bắt tay vào làm kinh tế, cũng như nhiều hộ nông dân khác tại địa phương, gia đình chị chủ yếu sản xuất theo phương thức truyền thống, hiệu quả chưa cao, thu nhập bấp bênh. Trăn trở trước bài toán nâng cao thu nhập trên diện tích đất hạn chế, nhận thấy nhu cầu thị trường đối với các sản phẩm sạch, an toàn ngày càng tăng. Chị Xuân đã chủ động tìm hiểu các mô hình sản xuất mới thông qua sách báo, internet, các lớp tập huấn và tham quan thực tế. Nhận thấy mô hình trồng nấm phù hợp với điều kiện hộ gia đình, ít chiếm diện tích, vốn đầu tư ban đầu không quá lớn, quay vòng nhanh, chị mạnh dạn lựa chọn đây là hướng đi chính trong quá trình khởi nghiệp. Thời gian đầu, gia đình chị đầu tư trồng nấm sò với gần1000 phôi nhưng do chưa nắm bắt tốt quy trình chăm sóc, kiểm soát nhiệt độ và độ ấm cho nấm, nấm dễ bị nhiễm bệnh và năng suất thấp, không cho hiệu quả kinh tế. Đứng trước khó khăn, chị không hề nản lòng, lại tiếp tục tìm hiểu, học hỏi, chủ động tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật, kết nối với các cơ sở cung ứng phôi giống uy tín, từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất. Đến nay, mô hình trồng nấm của gia đình chị Xuân đạt quy mô khoảng 4.000 phôi/năm, ngoài trồng nấm sò, chị còn mạnh dạn đưa các loại nấm giá trị kinh tế cao như Hồng Ngọc, Hoàng Kim và nấm Hầu Thủ vào trồng. Trong đó: nấm sò 2000 phôi, nấm Hồng Ngọc và Hoàng Kim 1500 phôi và 500 phôi nấm Hầu thủ. Đây là những loại nấm được chị chọn rất khắt khe từ các cơ sở uy tín, chất lượng ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội. Nhờ áp dụng tốt quy trình kỹ thuật, mỗi năm gia đình chị thu hoạch 4 tấn nấm thương phẩm với giá bán nấm sò 50.000 đồng/ kg; nấm Hồng Ngọc 70.000 đồng/kg, nấm Hoàng Kim 90 -100.000 đồng/kg và nấm Hầu thủ 150.000 - 200.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí cho thu lãi trên 100 triệu đồng/năm.
Mô hình trồng nấm ăn và nấm dược liệu của hộ chi Nguyễn Thị Hương Xuân xã Đô Lương
Chia sẻ về kinh nghiệm trồng nấm chị cho hay: “Trồng nấm không khó nhưng nấm là loại cây trồng rất khó tính, đòi hỏi người làm phải tỉ mỉ và tuân thủ kỹ thuật. Để trồng nấm thành công đầu tiên cần chọn phôi nấm chất lượng, ở những cơ sở uy tín, phôi chắc, đều, không bị mốc xanh hay chảy nước. Nhà trồng nấm không cần quá kiên cố, nhưng phải thoáng mát, sạch sẽ, tránh ánh nắng trực tiếp. Trước khi đưa phôi vào, cần vệ sinh nhà trồng cẩn thận, có thể phun nước vôi loãng để hạn chế mầm bệnh. Đặc biệt là nguồn nước tưới phải sạch, không nhiễm bẩn, nếu lơ là nấm rất dễ bị bệnh, giảm năng suất, tưới nước phun sương ngày 2 - 3 lần tuỳ vào thời tiết và không được tưới trực tiếp vào miệng phôi. Thu hoạch nấm khi tai vừa nở, còn tươi, chưa xòe to. Thu xong cần vệ sinh sạch sẽ để tiếp tục chăm sóc cho các lứa tiếp theo…”
Để đa dạng hoá sản phẩm và nâng cao thu nhập cho hộ gia đình. Ngoài trồng nấm, gia đình chị còn chăn nuôi theo hướng VietGAHP 200 con gà thịt mỗi lứa. Để giảm chi phí thức ăn trong chăn nuôi, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp và nguồn thức ăn dư thừa từ sản xuất nấm chị kết hợp cùng nuôi sâu canxi. Đây là nguồn thức ăn giàu đạm, canxi, rất phù hợp cho chăn nuôi gia cầm.Việc nuôi sâu canxi không chỉ giúp giảm đáng kể chi phí thức ăn chăn nuôi, mà còn góp phần xử lý phụ phẩm, hướng tới sản xuất nông nghiệp tuần hoàn, thân thiện với môi trường. Nhờ áp dụng tốt quy trình kỹ thuật chăn nuôi theo hướng VietGAHP và thực hiện tốt các biện pháp phòng, chống dịch bệnh, vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng đầy đủ, đàn gà sinh trưởng, phát triển tốt, tỷ lệ sống cao, đạt khối lượng 1,8 kg - 2,2 kg với giá bán 100.000 đồng/kg, mỗi năm chị nuôi 3 lứa cho thu nhập gần 100 triệu đồng. Như vậy một năm tổng thu nhập của gia đình chị hơn 200 triệu đồng. Không chỉ làm kinh tế giỏi cho gia đình, với vai trò Chủ tịch Hội Nông dân xã, chị Nguyễn Thị Hương Xuân còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ hội viên tiếp cận khoa học kỹ thuật, vận động nông dân mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất. Mô hình kinh tế tổng hợp của chị Nguyễn Thị Hương Xuân – Chủ tịch Hội Nông dân xã Đô Lương là minh chứng rõ nét cho tinh thần dám nghĩ, dám làm, biết lựa chọn hướng đi phù hợp với điều kiện thực tế. Việc kết hợp hiệu quả giữa trồng nấm ăn, nấm dược liệu, nuôi sâu canxi và chăn nuôi gà thịt không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho gia đình mà còn góp phần lan tỏa tư duy sản xuất nông nghiệp bền vững, tuần hoàn. Đây là mô hình cần được quan tâm, nhân rộng, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu nâng cao thu nhập cho nông dân, xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế nông nghiệp tại địa phương. Hồng Thanh – TTKN - nguồn TSKN