Đổi mới Khuyến nông – Đòn bẩy phát triển nông nghiệp hiệu quả, bền vững ở Nghệ An giai đoạn 2026 – 2030
Thứ tư - 11/02/2026 14:501170
Trong bối cảnh nông nghiệp đang chuyển mạnh sang tư duy kinh tế nông nghiệp, Chiến lược Khuyến nông tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 – 2030 được xác định là công cụ quan trọng đưa khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tư duy thị trường đến với người nông dân, góp phần hình thành các chuỗi giá trị nông nghiệp hiệu quả, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Nghệ An là tỉnh có diện tích tự nhiên đứng thứ 4 cả nước, điều kiện sinh thái đa dạng, trải dài từ miền núi cao, trung du đến đồng bằng và ven biển. Đây là lợi thế quan trọng để phát triển nền nông nghiệp đa dạng về sản phẩm và ngành hàng. Tuy nhiên, Nghệ An cũng là địa phương thường xuyên chịu tác động nặng nề của thiên tai, biến đổi khí hậu; quy mô sản xuất nông nghiệp còn nhỏ lẻ, manh mún; trình độ ứng dụng khoa học – công nghệ chưa đồng đều, nhất là tại các huyện miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức sản xuất nông nghiệp và vai trò của công tác khuyến nông trong giai đoạn phát triển mới. Chiến lược Khuyến nông tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 – 2030 được xây dựng trên quan điểm lấy nông dân làm trung tâm, coi khuyến nông là lực lượng nòng cốt trong chuyển giao khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời là cầu nối quan trọng giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân trong phát triển các chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững. Khuyến nông không chỉ dừng lại ở việc “hướng dẫn kỹ thuật” mà từng bước chuyển sang hỗ trợ tổng hợp, đồng hành cùng nông dân từ khâu sản xuất đến tổ chức liên kết và tiêu thụ sản phẩm. Mục tiêu tổng quát của Chiến lược là phát triển hệ thống khuyến nông theo tư duy kinh tế nông nghiệp, gắn chặt với nhu cầu thị trường và các ngành hàng chủ lực của tỉnh; góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nông nghiệp Nghệ An, bảo đảm sinh kế bền vững cho người nông dân, nhất là khu vực miền núi, vùng khó khăn. Trong giai đoạn 2026 – 2030, công tác khuyến nông Nghệ An tập trung đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động. Từ chỗ chủ yếu hỗ trợ kỹ thuật đơn lẻ, khuyến nông chuyển sang hỗ trợ tổng hợp, bao gồm tổ chức lại sản xuất, liên kết theo chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP và kết nối thị trường. Các mô hình khuyến nông không chỉ là mô hình trình diễn kỹ thuật mà được định hướng trở thành mô hình kinh tế nông nghiệp, có khả năng nhân rộng, tạo tác động lan tỏa rõ rệt về hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường. Phát triển nguồn nhân lực tiếp tục được xác định là khâu then chốt trong Chiến lược Khuyến nông. Nghệ An chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ khuyến nông các cấp theo hướng chuyên nghiệp, am hiểu kỹ thuật, kinh tế, thị trường và công nghệ số; đồng thời quan tâm xây dựng, củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ khuyến nông cộng đồng. Đây được coi là “cánh tay nối dài” của hệ thống khuyến nông nhà nước tại cơ sở, góp phần đưa chủ trương, chính sách và tiến bộ kỹ thuật đến gần hơn với người nông dân. Bên cạnh đó, Chiến lược Khuyến nông tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 – 2030 tập trung phục vụ các ngành hàng và vùng nguyên liệu chủ lực như cây ăn quả, chăn nuôi theo chuỗi giá trị, nông nghiệp hữu cơ, tăng trưởng xanh, lâm nghiệp bền vững và thủy sản ứng dụng công nghệ cao. Thông qua các mô hình khuyến nông, từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung, đạt tiêu chuẩn chất lượng, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu. Chuyển đổi số được xác định là một trong những đột phá quan trọng của Chiến lược Khuyến nông giai đoạn 2026 – 2030. Nghệ An tập trung xây dựng và vận hành nền tảng khuyến nông số; số hóa dữ liệu mô hình, tài liệu kỹ thuật; triển khai đào tạo trực tuyến, tư vấn kỹ thuật từ xa; hỗ trợ kết nối tiêu thụ nông sản trên các sàn thương mại điện tử. Qua đó, nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến nông, giảm chi phí, mở rộng phạm vi phục vụ và tạo điều kiện để nông dân tiếp cận nhanh hơn với tri thức, công nghệ và thị trường. Đối với khu vực miền núi, vùng khó khăn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, công tác khuyến nông tiếp tục giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững. Các mô hình khuyến nông được thiết kế phù hợp điều kiện sinh thái – xã hội, gắn với sinh kế ổn định, phát triển sản phẩm đặc sản, OCOP và bảo tồn bản sắc văn hóa địa phương, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống cho người dân. Có thể khẳng định, Chiến lược Khuyến nông tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 – 2030 không chỉ là định hướng phát triển ngành khuyến nông mà còn là giải pháp quan trọng thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống nông dân theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.
Nguyễn Kim Hùng – Trung tâm Khuyến nông NA - nguồn TSKN