Thứ ba, 13/01/2026, 10:21

Hiệu quả kinh tế từ mô hình trồng dưa chuột vụ Đông an toàn trên đất hai lúa

Thứ ba - 13/01/2026 08:29 18 0

Trong bối cảnh nông nghiệp đòi hỏi những hướng đi mới để nâng cao giá trị thu nhập trên cùng một diện tích đất, xã Vân Du, tỉnh Nghệ An mạnh dạn triển khai mô hình chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng trong vụ Đông đã mang lại kết quả cao cho người dân nơi đây. Việc đưa cây dưa chuột thương phẩm vào canh tác trên chân đất hai lúa đã chứng minh khả năng mang lại nguồn thu đáng kể, mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững cho nông dân địa phương.

Hiệu quả kinh tế từ mô hình trồng dưa chuột vụ Đông an toàn trên đất hai lúa

Mô hình trồng dưa chuột an toàn vụ đông tại xã Vân Du được triển khai trên quy mô lớn 3 ha, trong đó có 16 hộ nông dân cùng tham gia. Các hộ dân cùng hỗ trợ nhau trong việc trao đổi kinh nghiệm trồng dưa chuột vụ Đông. Đây là một quyết định quan trọng nhằm tận dụng tối đa quỹ đất sau khi thu hoạch lúa hè thu - mùa. Đối với chân đất hai lúa truyền thống thường chỉ cho thu nhập chính từ hai vụ lúa, nhưng việc canh tác cây trồng ngắn ngày trong vụ đông đã mở ra một hướng đi mới, biến diện tích đất này không những sản xuất lương thực tự cung tự cấp, phục vụ chăn nuôi mà còn mang lại nguồn thu nhập đáng kể từ việc sản xuất ra sản phẩm có giá trị hàng hóa cao. Vụ đông tại Nghệ An có lợi thế về nhiệt độ thấp, ít sâu bệnh hơn vụ hè, rất phù hợp cho sự phát triển của cây dưa chuột, đồng thời sản phẩm thu hoạch trong giai đoạn này thường có giá trị cao do khan hiếm nguồn cung. Mục tiêu chính của mô hình không chỉ là khai thác tối đa lợi thế mùa vụ mà còn là áp dụng quy trình kỹ thuật an toàn, hướng tới tiêu chuẩn VietGAP, để tạo ra sản phẩm chất lượng cao, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế cho người sản xuất và đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.
Hiệu quả từ mô hình dưa chuột an toàn vụ đông tại Vân Du cho thấy khả năng sinh lời vượt trội so với các cây trồng truyền thống.
Lợi thế đầu tiên là tốc độ quay vòng vốn nhanh, thời gian từ khi trồng cho đến khi thu hoạch đợt quả đầu tiên chỉ kéo dài khoảng 30 đến 35 ngày. Chu kỳ ngắn này giúp nông dân nhanh chóng có nguồn thu nhập và chuẩn bị cho vụ sản xuất tiếp theo. Mỗi lứa trồng dưa chuột cho thu hoạch liên tục từ 4 đến 5 đợt quả, năng suất mỗi đợt thu quả từ 230 – 250 kg/ 500m².

Người dân chăm sóc ruộng dưa

Dưa chuột được sản xuất trong vụ đông, thời điểm nguồn cung thường ít hơn, bên cạnh đó việc áp dụng quy trình canh tác an toàn đã giúp nâng cao giá trị thương phẩm. Sản phẩm được thu mua tại vườn với mức giá hấp dẫn, dao động từ 20.000 đến 25.000 đồng/kg.

Ruộng dưa sau 3 đợt thu quả

Thu nhập sau khi trừ đi các chi phí đầu tư ước tính trên mỗi sào (500 m²) đạt khoảng 20.000.000 đồng cho một lứa trồng. Khi tính toán trên toàn bộ quy mô 3 ha (tương đương 60 sào), tổng thu nhập ước tính có thể lên tới 1,2 tỷ đồng cho mỗi lứa dưa chuột. Con số này khẳng định khả năng tạo ra thu nhập cao gấp nhiều lần so với độc canh cây lúa, giúp nông dân đạt được mục tiêu làm giàu trên chính mảnh đất của mình.
Thành công vượt trội về mặt kinh tế của mô hình trồng dưa chuột an toàn vụ Đông gắn liền mật thiết với việc áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật canh tác an toàn và bền vững. Các biện pháp kỹ thuật được áp dụng một cách nghiêm ngặt, bao gồm việc lên luống cao, làm giàn vững chắc và lắp đặt hệ thống tưới tiêu hợp lý. Điều này không chỉ giúp cây dưa phát triển khỏe mạnh, cho quả thẳng, mẫu mã đẹp mà còn là yếu tố then chốt để chủ động kiểm soát mầm bệnh trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, sương mù của vụ đông. Đặc biệt, việc tuân thủ nguyên tắc Quản lý Dịch hại Tổng hợp (IPM) được đặt lên hàng đầu. Bà con nông dân đã ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học, tuân thủ tuyệt đối thời gian cách ly khi dùng hóa chất. Chính sự đầu tư vào quy trình sản xuất sạch này đã mang lại giá trị kép: một là tăng hiệu quả kinh tế bởi chi phí đầu tư trong công tác phòng trừ sâu bệnh thấp, hai là sản phẩm dưa chuột đạt tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm phục vụ cho người tiêu dùng.
Mô hình trồng dưa chuột an toàn 3 ha tại xã Vân Du đã tạo ra một nguồn cung ứng rau an toàn ổn định và chất lượng cao. Sản phẩm dưa chuột sạch không chỉ phục vụ nhu cầu tiêu thụ của người dân địa phương mà còn được đưa đi tiêu thụ tại các thị trường lớn trong và ngoài tỉnh. Việc này góp phần tích cực vào việc đảm bảo nguồn thực phẩm sạch, an toàn cho cộng đồng, đặc biệt là các thành phố lớn và chuỗi cung ứng siêu thị.
Mô hình trồng dưa chuột vụ đông an toàn tại xã Vân Du, Nghệ An là một minh chứng cho hiệu quả của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mang lại lợi ích kinh tế cao và giá trị xã hội bền vững. Với chu kỳ sản xuất ngắn, thu nhập cao, mô hình này mở ra hướng đi mới, khuyến khích bà con nông dân mạnh dạn áp dụng khoa học kỹ thuật và liên kết trong sản xuất tạo ra sản phẩm an toàn chất lượng. Việc nhân rộng mô hình này là rất cần thiết nhằm nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp và cải thiện đời sống cho người dân tỉnh Nghệ An.
Nguyễn Duyên - Trung tâm Khuyến nông - nguồn TSKN